Μάθημα : Μεσαιωνική Ιστορία (Β' Γυμνασίου)

Εδώ θα βρεις το Φύλλο Εργασίας για την Εικονομαχία, το οποίο έχει μοιραστεί στην τάξη.

Εδώ θα βρεις τις σημειώσεις του μαθήματος για την Εικονομαχία.

Β1: μάθημα Τετάρτης 29.04.2026     

Από το Φύλλο Εργασίας για την Εικονομαχία ολοκληρώνεις την 1η, 2η και 3η ερώτηση, αφού παρακολουθήσεις τα λινκ αναφέρονται.

Β2: μάθημα Δευτέρας 04.05.2026

Διαγώνισμα 2ου 4μήνου

B3: μάθημα Τρίτης 05.05.2026 

Β4: μάθημα Δευτέρας 04.05.26

Διαγώνισμα 2ου 4μήνου

Διαβάζεις για την Εικονομαχία από το βιβλίο σου: 

3.1.2 Η μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων, σ. 34-35. Δίνεις ιδιαίτερη έμφαση στις "Συνέπειες".

Λίγη ακόμη Ιστορία: Παρακολουθείς την καθηγήτρια πανεπιστημίου κ. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ να εξηγεί σε σύντομο βίντεο τους σύνθετους λόγους αυτής της σύγκρουσης. Είναι αρκετά παλιό, αλλά αρκετά αντικειμενικό.

Απαντήστε στο τετράδιό σας στις παρακάτω ερωτήσεις, αφού παρακολουθήσετε και το υπόλοιπα βίντεο:

1. Ποιος αυτοκράτορας εισηγήθηκε (ξεκίνησε) την Εικονομαχία και με ποιο τρόπο;

2. Τι σημαίνει "Ίσαυροι"; Γιατί δόθηκε στη δυναστεία αυτό το όνομα;

3. Πόσο διήρκεσε η Εικονομαχία και τι συνέβη κατά τη διάρκειά της;

4. Γιατί οι Ίσαυροι ονομάζονται και "ταξιδιάρηδες"; Είναι καλός ή κακός αυτός ο χαρακτηρισμός;

Εδώ θα βρεις τις Ερωτήσεις για το ποιες φράσεις αντιστοιχούν σε Αίτιο - Γεγονός - Συνέπεια της Εικονομαχίας.

α) Μελετάς ό,τι έχουμε κάνει από τη φωτοτυπία για την Εικονομαχία.

β) τις Συνέπειες της Εικονομαχίας (βιβλίο σελ. 35, ενότητα ε. + τετράδιο). Απαντάς γραπτά στο τετράδιό σου, με αιτιολόγηση, στο ερώτημα: "Κατά τη γνώμη σου ποια από τις συνέπειες της Εικονομαχίας θα επηρεάσει περισσότερο το μέλλον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας;"

γ) συμβουλεύεσαι και το αντίστοιχο υλικό από το εικονογραφικό υλικό για το μάθημα.

Μέσα από ερευνητική εργασία που θα γίνει ομαδικά στην τάξη, θα εξετάσουμε τα παρακάτω ερωτήματα:

- πώς το Ισλάμ άλλαξε την αντίληψη των ανθρώπων για τον κόσμο και επηρέασε την καθημερινότητά τους;

- οι μεσαιωνικές κοινωνίες (Βυζάντιο, Αραβικό Χαλιφάτο) έχουν κάποια κοινά στοιχεία παρόλο που δεν ακολουθούν την ίδια θρησκεία;

- Πώς ο πολιτισμός του μεσαιωνικού ισλαμικού κόσμου συνέβαλε στις Επιστήμες και στα Γράμματα με παγκόσμια απήχηση;

Τα Φύλλα Εργασία θα αναρτώνται σταδιακά, με βάση την πορεία της ομαδικής δουλειάς. Θα πρέπει να έχουν διαβαστεί τουλάχιστον μια φορά στο σπίτι γιατί ο χρόνος στην τάξη είναι λίγος.

Κλικάροντας εδώ θα δεις το Φύλλο Εργασίας 1: Η θρησκεία του Ισλάμ στον Μεσαίωνα

Κλικάροντας εδώ θα δεις το Φύλλο Εργασίας 2: Πρόσκληση σε γεύμα

Κλικάροντας εδώ θα δεις το Φύλλο Εργασίας 3:  Η ισλαμική τέχνη

Κλικάροντας εδώ θα δεις το Φύλλο Εργασίας 4: Οι επιστήμες στο μεσαιωνικό ισλαμικό κόσμο

Εδώ θα δεις ένα χάρτη με τα σημαντικότερα κέντρα του μεσαιωνικού ισλαμικού κόσμου.

Εργασία

Ερευνάς τα ονόματα τριών μουσουλμάνων επιστημόνων του Μεσαίωνα, έτσι όπως τους έμαθαν στην Ευρώπη:

Αβικένας, Ραζής, Αλμπουκάσης

Φτιάχνεις έναν πίνακα στον οποίο να φαίνεται: α) το πραγματικό τους όνομα β) ο αιώνας στον οποίο έδρασαν γ) η καταγωγή τους (περιοχή) και δ) διαλέγεις ένα από τα επιτεύγματά τους στην επιστήμη, όποιο θεωρείς σπουδαιότερο.

Κλικάροντας τους υπερσυνδέσμους θα δεις:

α) τις σημειώσεις του μαθήματος 

β) την εικονογράφηση που συνοδεύει τις σημειώσεις 

Διάβασμα / Μελέτη

Διαβάζεις την πρώτη σελίδα της φωτοτυπίας (σημειώσεις μαθήματος). 

Από το εικονογραφικό υλικό μελετάς τις τρεις πρώτες διαφάνειες.

Διαβάζεις την δεύερη σελίδα της φωτοτυπίας για τους λόγους της γρήγορης εξάπλωσης των Αράβων και τα χαρακτηριστικά του κράτους που δημιούργησαν.

Επίσης, δες την επόμενη ενότητα, κάνεις ένα διάβασμα στο Φύλλο Εργασίας 1.

Εργασία:

Προσπαθείς να βρεις τα χριστιανικά ή και ιουδαϊκά αντίστοιχα ονόματα από όσα μουσουλμανικά δεν προλάβαμε να επεξεργαστούμε στην τάξη.

Συγκρατείς τα χαρακτηριστικά της αραβικής-ισλαμικής τέχνης, τα αναγνωρίζεις και εξηγείς το ρόλο τους: 

α) ανεικονική διακόσμηση                          β) φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα

γ) αραβουργήματα                                        δ) καλλιγραφία 

Κλίκαρε επάνω στο σύνδεσμο "εικονογράφηση" (πιο πάνω) για να δεις δείγματα της ισλαμικής τέχνης (από σπουδαία τζαμιά). 

Εδώ θα δεις τις σημειώσεις του μαθήματος (φωτοτυπίες).

Διάβασμα / Μελέτη

Μελετάς α) τις σημειώσεις του τετραδίου και 

β) τη 2η σελίδα από τις σημειώσεις του μαθήματος που αναφέρονται στο νέο θεσμό των Θεμάτων και του Θεματικού στρατού καθώς και των Κοινοτήτων Χωρίου.

γ) κάνεις μια ανάγνωση και στη φωτοτυπία που μοιράστηκε για τους Άραβες.

Από το διάβασμά σου θα πρέπει να μπορείς να απαντάς στις ερωτήσεις:

- Ποια η διαφορά των Θεμάτων με τις Επαρχίες;

- Ποια η διαφορά του Θεματικού Στρατού από τον μισθοφορικό που υπήρχε μέχρι τότε;

- Γιατί ο Θεματικός Στρατός θεωρήθηκε ότι θα μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την απειλή από το Αραβικό Χαλιφάτο;

- Πώς ήταν οργανωμένες οι κοινότητες χωρίων της εποχής. Ποιες οι διαφορές με τη σημερινή εποχή;

- Πού εξυπηρετούσε το μέτρο της κοινής ιδιοκτησίας της κοινότητας και της κοινής υποχρέωσης καταβολής της φορολογίας;

Διάβασμα / Μελέτη

α) τις σημειώσεις του τετραδίου και 

β) τη 2η σελίδα από τις σημειώσεις του μαθήματος που αναφέρονται στην εξωτερική πολιτική του Ηράκλειου. Όπου ζητούνται κάποιες ενέργειες (π.χ. Κύκλωσε...) τις κάνεις.

Από το διάβασμά σου θα πρέπει να μπορείς να απαντάς στις ερωτήσεις:

- Πώς ανέβηκε ο Ηράκλειος στον θρόνο; πού στηρίχθηκε; 

- Ποιο ήταν το κύριο πρόβλημα (κίνδυνος) της αυτοκρατορίας εκείνη την περίοδο;

- Πόσο εύκολο ήταν να το αντιμετωπίσει ο Ηράκλειος; Με ποιον/ποιους τρόπους κατάφερε να το αντιμετωπίσει;

- Προς τα μέσα του 7ου αιώνα μια νέα δύναμη άρχισε να απειλεί τις νοτιοανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας. Ποια ήταν αυτή;

- Ποιες συνέπειες είχε για τη φυσιογνωμία της αυτοκρατορίας η απώλεια των παραπάνω επαρχιών;

Εργασίες που ανατέθηκαν σε αυτό το μάθημα:

               1. Πήγαινε στο σάιτ  http://geacron.com/home-en/ 

- Με τη βοήθεια του κένσορα κάνε μεγέθυνση και μετακίνησε το χάρτη ώστε να βλέπεις καλύτερα την περιοχή της Μεσογείου, Βαλκανίων, Β. Αφρικής και Ασίας.

- Δες τι συνέβη με τα σύνορα της Ρωμαϊκής (Βυζανιτνής) Αυτοκρατορίας μετά το θάνατο του Ιουστινιανού και τις ενέργειες του αυτοκράτορα Ηράκλειου (610-641 μ.Χ.), τοποθετώντας τις παρακάτω ημερομηνίες, στο σημείο που καταγράφεται η χρονολογία.

565 (ημερομηνία θανάτου Ιουστινιανού) - 580 (τι έχει χαθεί;) - 610 - 619 - 628 - 641.

- Σημείωσε στο τετράδιό σου τις αλλαγές που παρατηρείς.

           2. Διαβάζεις από την πρώτη σελίδα της φωτοτυπίας το απόσπασμα από το έργο του αρμένιου ιστορικού Σεβεού (7ος αι.) και υπογραμμίζεις επάνω στο κείμενο με διαφορετικό χρώμα:

α) ό,τι σου φαίνεται υπερβολή ή εξωπραγματικό

β) ό,τι συμπεραίνεις πως ανταποκρίνετε στην ιστορική αλήθεια με βάση και τις γνώσεις που έχετε ότι

           3. Απαντάτε γραπτά στο τετράδιό σας, την ερώτηση στην πρώτη σελιδα της φωτοτυπίας (για τον Τίμιο Σταυρό). 

          4.  Αφού διαβάσεις το θεσμό των Κοινοτήτων Χωρίου να κάνεις σύγκριση με τη σημερινή εποχή ώστε  να βρεις τις διαφορές στον τρόπο που ήτσν οργανωμένη η ζωή των χωρικών τότε και σήμερα.

Εδώ οι σημειώσεις του μαθήματος.  (είναι η τελευταία σελίδα των φωτοτυπιών σας)

Εδώ το εικονιστικό υλικό που συνοδεύει τις σημειώσεις (μόνο οι διαφάνειες 01 - 04)

Διάβασμα / Μελέτη

α) Διαβάζεις όλη τη σελίδα, κάνοντας και τις εργασίες που αναφέρονται σε αυτήν.

β) μεταφέρεις τις σημειώσεις, για τον 4ο αι. (Κωνσταντίνος Α), που κάναμε σήμερα στο χαρτονάκι (εάν δεν το είχες φέρει μαζί σου). Επίσης κάποιος/α στέλνει στην ομαδική σχετική φωτογραφία για να τις μεταφέρουν και όσοι/-ες λείπανε σήμερα από το μάθημα.

Εδώ οι σημειώσεις του μαθήματος.

Εδώ το εικονιστικό υλικό και οι χάρτες που συνοδεύουν το μάθημα.

Διάβασμα / Μελέτη: διαβάζεις και τις δύο σελίδες που αφορούν τον Κωνσταντίνο Α΄

Ανοίγεις και το αρχείο με το εικονιστικό υλικό και τα βλέπεις παράλληλα. Κλίκαρε στην τελευταία διαφάνεια τα λινκ με τις ψηφιακές απεικονίσεις της Κωνσταντινούπολης.

Όσοι/όσες δεν έχουν κάνει την εργασίαπου ακολουθεί, με τους χάρτες από το Geacron, την ολοκληρώνουν.

Εργασία που έχει ήδη γίνει: 

1. Μπαίνεις στη ιστοσελίδα διαδραστικών ιστορικών χαρτών  (https://geacron.com/home-en/) και προσαρμόζεις την εικόνα ώστε να φαίνεται κυρίως η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

2. Από την πρώτη σελίδα των σημειώσεων εντοπίζεις τις χρονολογίες όπου έγιναν σημαντικές εδαφικές αλλαγές στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (π.χ. 5ος αι., τέλη 5ου αι. κ.λπ.).

3. Μετατρέπεις τους αιώνες σε μια κατά προσέγγιση χρονολογία έτους (π.χ. 5ος αι. --> 450, τέλη 5ου αι. --> 490)

4. Τοποθετείς τις ημερομηνίες αυτές (έτους) στο κενό πεδίο της ιστοσελίδας geacron και πατάς enter. Τότε βλέπεις πώς ήταν τα σύνορα του κράτους τη δεδομένη στιγμή. Χρησιμοποιείς ζουμ για να μην συμπεριλάβεις περιοχές εκτός ενδιαφέροντος

5. Κάνεις screen shot και το επεξεργάζεσαι ώστε να διαγράψεις τα περιττά στοιχεία. Ονομάζεις το αρχείο με τη χρονολογία που αντιστοιχεί, για να τα έχεις στη σωστή σειρά.

6. Δημιουργείς ένα pptx με τους χάρτες που έσωσες, βάζοντάς τους σε χρονολογική σειρά. Μπορείς να ζητήσεις η παρουσίαση να γίνει και με τη μορφή βίντεο ή να χρησιμοποιήσεις το canva κλπ..

7. Στέλνεις στην e-class το αρχείο, μέσα από τα μηνύματα.

Εργασία:   Σύγκριση νομισμάτων Κωνσταντίνου Α

Στη διαφάνεια 3 από το εικονιστικό υλικό, θα δεις δύο νομίσματα που έκοψε ο Κωνσταντίνος Α, ένα χρυσό και ένα ασημένιο.

Στο τετράδιό σου, σε δύο στήλες να καταγράψεις τον τρόπο που παρουσιάζεται σε κάθε νόμισμα (ενδυμασία, ύφος, πρόσθετα στοιχεία, πληροφορίες...).

Κατόπιν προσπάθησε να δώσεις μια ερμηνεία για τον διαφορετικό τρόπο απόδοσής του.

Εδώ θα δεις τις σημειώσεις του μαθήματος (φωτοτυπία)

και εδώ το εικονιστικό υλικό που προβάλλεται στην τάξη (power point)

Διάβασμα / Μελέτη

* 1η και 2η σελίδα της φωτοτυπίας (σημειώσεις μαθήματος) 

* οι διαφάνειες 1-11 από το πάουερ πόιντ

Εργασία (στο τετράδιο): 

1) Παρατηρείς προσεκτικά τις διαφάνειες 9 και 10 όπου υπάρχουν φωτογραφίες του Συμπλέγματος της Τετραρχίας (Γλυπτό των Τετραρχών). Στο τετράδιό σου, γράφεις μια παράγραφο που να απαντά στο ερώτημα: "Ποια στοιχεία δείχνουν ότι αυτό το σύμπλεγμα απεικονίζει το σύστημα δικοίκησης του Διοκλητιανού (Τετραρχία)";

Για την παράγραφό σου, στηρίζεσαι στα στοιχεία που αναφέρθηκαν μέσα στην τάξη. Αν θέλεις, μπορείς να κάνεις και επιπλέον έρευνα στο διαδίκτυο.

2) Εργασία (στο τετράδιο): 

Εάν ήσουν κάτοικος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ελεύθερος, αλλά όχι Ρωμαϊος πολίτης, θα χαιρόσουν με τη μεταρρύθμιση του Καρακάλλα; Δικαιολόγησε την απάντησή σου με κάποια επιχειρήματα.

Βλέπεις το υλικό (power point) που αφορά τα Ελληνιστικά Βασίλεια, κλικάροντας εδώ.

Διάβασμα / Μελέτη

Μελετάς όλες τις διαφάνειες του μαθήματος

Εργασία

Επισκέπτεσαι την ιστοσελίδα του Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας "Κώστας Κοτσανάς"  και από τα εκθέματα διαλέγεις μια από τις εφευρέσεις του Ήρωνα (όποια σε εντυπωσίασε περισσότερο) και την παρουσιάζεις προφορικά.