Μάθημα : ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ-Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Δείτε αυτή την παρουσίαση:

https://prezi.com/70dys7mv7-jw/presentation/

Σχέδιο Μαθήματος: Μορφές Πολιτευμάτων 

 Διδακτικοί Στόχοι

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι μαθητές θα πρέπει να είναι σε θέση:

1. Να ορίζουν την έννοια του πολιτεύματος ως τρόπο οργάνωσης και άσκησης της κρατικής εξουσίας.

2. Να διακρίνουν τις βασικές μορφές πολιτευμάτων (Μοναρχικά, Ολιγαρχικά, Δημοκρατικά) και τα κύρια χαρακτηριστικά τους.

3. Να αναγνωρίζουν τις διαφορές μεταξύ Άμεσης και Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.

4. Να ταξινομούν τις σύγχρονες αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες με βάση τον ρόλο του αρχηγού του κράτους (Βασιλευόμενη, Προεδρευόμενη, Προεδρική).

1. Η Ανάγκη των Νόμων & της Εξουσίας (5')

Από το βιβλίο: Οι νόμοι διαμορφώνουν τις σχέσεις ατόμου-Πολιτείας.

• Δραστηριότητα "Το Νησί": Φανταστείτε ότι η τάξη ναυαγεί σε ένα ερημονήσι. Ποιος θα αποφασίσει πώς θα μοιραστεί το φαγητό; Χρειαζόμαστε κανόνες;

• Συμπέρασμα: Η ανάγκη για κανόνες (νόμους) γεννά την ανάγκη για μια εξουσία που θα τους εφαρμόζει. Αυτή η οργάνωση είναι το Πολίτευμα.

2. Ο Χάρτης των Πολιτευμάτων (10')

Από το βιβλίο: Μοναρχικά, Ολιγαρχικά, Δημοκρατικά.

• Διαδραστική Ταξινόμηση: Στον πίνακα υπάρχουν τρεις στήλες. Σας αναφέρω φράσεις όπως: "Ο λαός είναι η πηγή της εξουσίας", "Στρατιωτική δικτατορία", "Απόλυτος Μονάρχης", "Σύνταγμα".

• Αποστολή: Πρέπει να καντιστοιχίσετε κάθε φράση στη σωστή μορφή πολιτεύματος, εξηγώντας στην τάξη γιατί τη βάλατε εκεί.

3. Η Δημοκρατία: Από το Χθες στο Σήμερα (15')

Από το βιβλίο: Άμεση vs Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία.

• Δραστηριότητα "Η Πνύκα της Τάξης":

  1. Άμεση Δημοκρατία: Θέτουμε ένα ερώτημα (π.χ. "Να αλλάξει η ώρα του διαλείμματος;"). Ψηφίζουμε όλοι δια βοής ή με ανάταση του χεριού, όπως στην Αρχαία Αθήνα.

  2. Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία: Κάθε σειρά θρανίων εκλέγει έναν "εκπρόσωπο". Οι εκπρόσωποι συζητούν μεταξύ τους και αποφασίζουν για όλη την τάξη.

• Συζήτηση: Γιατί η άμεση δημοκρατία είναι δύσκολη στα σύγχρονα κράτη; Πώς βοηθά το διαδίκτυο (ηλεκτρονική δημοκρατία) που αναφέρει το βιβλίο;

4. Οι Μορφές της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας (10')

Από το βιβλίο: Βασιλευόμενη, Προεδρευόμενη, Προεδρική.

• Δραστηριότητα "Ο Γρίφος των Κρατών": Χωρίζεστε σε μικρές ομάδες. Σας δίνω ονόματα χωρών που αναφέρει το βιβλίο (Μ. Βρετανία, Ελλάδα, ΗΠΑ).

• Αποστολή: Με βάση τα χαρακτηριστικά (π.χ. "Ο αρχηγός κράτους είναι κληρονομικός αλλά ανεύθυνος"), πρέπει να βρείτε ποιο μοντέλο δημοκρατίας ακολουθεί η χώρα σας και να το παρουσιάσετε.

• Μορφή Δημοκρατίας	Αρχηγός Κράτους	Ρόλος Αρχηγού	Χώρα (Παράδειγμα)
  Βασιλευόμενη	Βασιλιάς	Συμβολικός/Ανεύθυνος	Μ. Βρετανία
  Προεδρευόμενη	Πρόεδρος Δημ.	Συμβολικός (εκλέγεται από Βουλή)	Ελλάδα
  Προεδρική	Πρόεδρος Δημ.	Ουσιαστική Εξουσία (Αρχηγός Κυβέρνησης)	Η.Π.Α.

5. Κλείσιμο: "Επικαιρότητα & Ανθρώπινα Δικαιώματα" (5')

Από το βιβλίο: Φωτογραφία 8.1 - Παραβιάσεις δικαιωμάτων.

• Συζήτηση: "Αν μια χώρα έχει εκλογές, σημαίνει απαραίτητα ότι είναι δημοκρατική;"

• Αναζητούμε ένα παράδειγμα από τις ειδήσεις των τελευταίων ημερών όπου οι πολίτες διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

• Ερώτηση Κρίσεως: Με βάση τη φωτογραφία 8.1 και το σχόλιο του βιβλίου, ρωτάω: "Αρκεί να λέγεται ένα πολίτευμα 'Δημοκρατία' για να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα;".

• Τελικό Συμπέρασμα: Η δημοκρατία απαιτεί "συνεχή επαγρύπνηση" και "ενεργοποίηση του πολίτη".

• Τεστ Κατανόησης: Μορφές Πολιτευμάτων (Σωστό / Λάθος)

  1. Στην απόλυτη μοναρχία, οι εξουσίες του μονάρχη περιορίζονται από την ύπαρξη ενός Συντάγματος.

  2. Πολίτευμα είναι ο τρόπος οργάνωσης και άσκησης της κρατικής εξουσίας.

  3. Στα ολιγαρχικά πολιτεύματα, η εξουσία ασκείται από το σύνολο του λαού μέσω καθολικής ψηφοφορίας.

  4. Οι στρατιωτικές δικτατορίες καταργούν τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις και παραμένουν στην εξουσία δια της βίας.

  5. Στην Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται άμεσα από τον λαό.

  6. Στην Προεδρική Δημοκρατία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ταυτόχρονα αρχηγός του κράτους και Πρόεδρος της Κυβέρνησης.

  7. Η άμεση δημοκρατία είναι η μορφή πολιτεύματος που εφαρμόζεται στα περισσότερα σύγχρονα κράτη σήμερα.

  8. Στη Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, ο Βασιλιάς παίρνει όλες τις κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις.

  9. Η δημοκρατία ως πολίτευμα και ως λέξη γεννήθηκε και καταξιώθηκε στην Αρχαία Ρώμη.

  10. Το δημοψήφισμα αποτελεί στοιχείο έμμεσης δημοκρατίας που προβλέπεται στα Συντάγματα πολλών σύγχρονων κρατών.

• https://wordwall.net/

Χρήσιμοι ιστότοποι:

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας

https://vimeo.com/ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Διδακτικοί Στόχοι

Με την ολοκλήρωση της ενότητας, θα είστε σε θέση:

1. Να κατονομάζετε τους τρεις βασικούς τρόπους κοινωνικοποίησης.

2. Να διακρίνετε τη διαφορά μεταξύ άτυπης και τυπικής κοινωνικής κριτικής.

3. Να αναλύετε τη διαδικασία της ταύτισης και πώς αυτή συνδέεται με τη μοναδικότητα του ατόμου.

4. Να εντοπίζετε αντιφατικά πρότυπα στην καθημερινότητά σας.

Ανάλυση Τρόπων Κοινωνικοποίησης

Οι φορείς χρησιμοποιούν τρεις κύριους δρόμους για να μας επηρεάσουν:

α. Εντολές και Συστάσεις

Είναι ο πιο άμεσος τρόπος κοινωνικοποίησης. Περιλαμβάνει λεκτικές ή μη λεκτικές υποδείξεις για το τι επιτρέπεται και τι όχι.

• Παραδείγματα:

  • Το «μπράβο» (επιβράβευση) ή το «μάλωμα» (επίπληξη) από τους γονείς.

  • Οι κανόνες του διευθυντή στο σχολείο (π.χ. για την εμφάνιση).

  • Ένα νεύμα αποδοκιμασίας από έναν φίλο.

  • Η στάση της οικογένειας απέναντι σε ανθρώπους διαφορετικής καταγωγής (μεταφέρει έμμεσα πρότυπα συμπεριφοράς).

β. Ταύτιση

Το άτομο επιλέγει να μοιάσει σε συγκεκριμένα πρότυπα (άτομα, ομάδες ή κοινωνικούς ρόλους).

• Λειτουργία: Η ταύτιση μας βοηθά να μάθουμε πώς να εκφραζόμαστε και να νιώθουμε μέρος ενός συνόλου (το αίσθημα του «εμείς»).

• Αντιφατικά Πρότυπα: Στη σύγχρονη εποχή, δεχόμαστε αντικρουόμενα μηνύματα. Για παράδειγμα, η τηλεόραση μπορεί να προβάλλει τον υπερκαταναλωτισμό, ενώ το σχολείο να διδάσκει την οικολογική συνείδηση και την οικονομία.

• Μοναδικότητα: Η τελική επιλογή του προτύπου που θα ακολουθήσουμε είναι αυτή που μας κάνει ξεχωριστούς και μοναδικούς ως προσωπικότητες.

γ. Κοινωνική Κριτική

Είναι η αντίδραση του περιβάλλοντος στις πράξεις μας, με σκοπό να μας παροτρύνει ή να μας αποτρέψει από κάτι.

1. Άτυπη κριτική: Η κοινή γνώμη, τα σχόλια των γειτόνων, το κουτσομπολιό.

2. Τυπική κριτική: Επίσημοι έπαινοι (π.χ. αριστείο) ή ποινές (π.χ. αποβολή, πρόστιμο) από θεσμούς.

• Επιρροή: Μας επηρεάζει περισσότερο όταν η κριτική γίνεται δημόσια ή όταν προέρχεται από άτομα που θεωρούμε σημαντικά για τη ζωή μας.

Ασκήσεις Εμπέδωσης (Ενότητα 5.3)

Άσκηση 1: Σύντομης Ανάπτυξης Περιγράψτε μια περίπτωση όπου δεχτήκατε "αντιφατικά πρότυπα" από δύο διαφορετικούς φορείς (π.χ. παρέα και οικογένεια). Πώς αντιδράσατε;

Άσκηση 2: Αντιστοίχιση Συνδέστε το παράδειγμα με τον σωστό τρόπο κοινωνικοποίησης:

1. Μια τιμητική πλακέτα από τον Δήμο.                                | α. Εντολές & Συστάσεις

2. Το ντύσιμο ενός γνωστού influencer.                                | β. Ταύτιση

3. Η παρατήρηση ενός δασκάλου για ησυχία.                      | γ. Κοινωνική κριτική (Τυπική)

4. Το ψιθύρισμα των συμμαθητών για μια πράξη.                | δ. Κοινωνική κριτική (Άτυπη)

Δημιουργική Δραστηριότητα (Τρόποι Κοινωνικοποίησης)

Θέμα: Η Κοινωνική Κριτική (Άτυπη) στην εφηβεία.

Το Σενάριο: Ένας μαθητής αποφασίζει να ασχοληθεί με μια δραστηριότητα που οι υπόλοιποι στην τάξη θεωρούν "παράξενη" ή "ξεπερασμένη" (π.χ. να μάθει παραδοσιακούς χορούς ή να διαβάζει κλασική λογοτεχνία στο διάλειμμα).

Η Σκηνή:

1. Η Δράση: Ο μαθητής κάθεται μόνος του και διαβάζει ένα παλιό βιβλίο.

2. Η Κριτική: Μια ομάδα συμμαθητών περνάει από δίπλα, σταματάει και αρχίζει να σχολιάζει χαμηλόφωνα, γελώντας ή κάνοντας ειρωνικές ερωτήσεις ("Τι είναι αυτά που διαβάζεις; Πού το βρήκες αυτό το αρχαίο πράγμα;").

3. Η Αντίδραση: Ο μαθητής νιώθει άβολα και σκέφτεται αν πρέπει να κρύψει το βιβλίο για να "ταιριάξει" με τους άλλους.

Ανάλυση (Τι δείξαμε):

• Μηχανισμός: Εδώ βλέπουμε την άτυπη κοινωνική κριτική (ειρωνεία, σχόλια).

• Στόχος: Η κριτική αυτή προσπαθεί να "συμμορφώσει" το άτομο με τα πρότυπα της ομάδας (ομοιομορφία).

• Αποτέλεσμα: Αν ο μαθητής συνεχίσει να διαβάζει, δείχνει ότι η προσωπική του επιλογή (μοναδικότητα) είναι ισχυρότερη από την πίεση της κοινής γνώμης της τάξης.

Κάντε τις επαναληπτικές ερωτήσεις της 5ης ενότητας:

Ερωτήσεις ενότητας 5

https://wordwall.net/resource/ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΚΕΦ. 5

Στην 20η Σύνοδο της Μόνιμης Διάσκεψης των Υπουργών Παιδείας του Συμβουλίου της Ευρώπης που
πραγματοποιήθηκε στις 15-17 Οκτωβρίου 2000 στην Κρακοβία, υιοθετήθηκε η πρόταση για τη
θεσμοθέτηση Ημέρας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος και την πρόληψη των εγκλημάτων κατά της
ανθρωπότητας στα σχολεία (άρθρο 9 της Διακήρυξης των Υπουργών Παιδείας).

Η Ελληνική Βουλή με τον νόμο 3218/2004 (ΦΕΚ Α’ 12) καθιέρωσε την 27η Ιανουαρίου ως ημέρα μνήμης
των Ελλήνων Εβραίων μαρτύρων και ηρώων του Ολοκαυτώματος, ενώ και ο ΟΗΕ με το Ψήφισμα
Α/RES/60/7 της 1ης Νοεμβρίου του 2005, καθιέρωσε την ίδια ημέρα ως Διεθνή Ημέρα Μνήμης των
Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.

Στο πλαίσιο αυτό, καλείστε να παρακολουθείστε το παρακάτω βίντεο και να κάνετε ένα φύλλο εργασίας:

https://www.youtube.com/watch?v=eLvrh0kbF8I

Φύλλο Εργασίας: Η Ιστορία του Βιβλιοπωλείου Μόλχο

Θέμα: Ιστορία και Μνήμη (Η περίπτωση της οικογένειας Μόλχο)

Τάξη: Γ' Γυμνασίου

1. Ιστορικό Πλαίσιο & Ταυτότητα

Μετά την παρακολούθηση του βίντεο, σημειώστε τα βασικά στοιχεία της ιστορίας:

• Πόλη: Σε ποια πόλη διαδραματίζεται η ιστορία και ποιος ήταν ο ρόλος της εβραϊκής κοινότητας εκεί πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο;

• Το Βιβλιοπωλείο: Πότε ιδρύθηκε το βιβλιοπωλείο Μόλχο και γιατί θεωρούνταν το «παράθυρο στον κόσμο» για την πόλη;

2. Η δομή της αφήγησης (Έξι ενότητες)

Το βίντεο χωρίζεται σε έξι ενότητες. Προσπαθήστε να δώσετε έναν τίτλο σε τρεις από αυτές που σας έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση:

3. Ο Σόλων και η Ρενέ: Επιβίωση και Μνήμη

• Η Επιβίωση: Πώς κατάφεραν ο Σόλων και η Ρενέ να επιβιώσουν κατά τη διάρκεια της Κατοχής;

• Η Επιστροφή: Τι αντίκρισαν όταν επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη μετά τον πόλεμο; Ποια ήταν η κατάσταση του βιβλιοπωλείου;

4. Δραστηριότητα Δημιουργικής Γραφής & Κριτικής Σκέψης

Α) Η Σημασία του Βιβλίου: Στο βίντεο αναφέρεται ότι το βιβλιοπωλείο δεν ήταν απλώς ένα κατάστημα, αλλά ένας χώρος πολιτισμού. Αν ήσασταν μαθητές στη Θεσσαλονίκη το 1950 και επισκεπτόσασταν το βιβλιοπωλείο Μόλχο, τι είδους βιβλία θα ελπίζατε να βρείτε εκεί;

Β) Το Χρέος της Μνήμης: Γιατί είναι σημαντικό για εμάς σήμερα να γνωρίζουμε την ιστορία ανθρώπων όπως ο Σόλων και η Ρενέ Μόλχο; Πώς μια προσωπική ιστορία μας βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα (όπως το Ολοκαύτωμα);

Σύνοψη 

Το βιβλιοπωλείο Μόλχο δεν ήταν απλώς ένας χώρος πώλησης βιβλίων, αλλά ένα σύμβολο πνευματικής αντίστασης και συνέχειας. Παρά τις διώξεις, η οικογένεια επέστρεψε και κράτησε ζωντανή την παράδοση της πόλης για πάνω από έναν αιώνα.

 

Γλωσσάρι ιστορικών όρων

Θέμα: Η Εβραϊκή Θεσσαλονίκη και το Ολοκαύτωμα

• Σεφαραδίτες (ή Σεφαρδίτες): Οι Εβραίοι που κατάγονται από την Ιβηρική Χερσόνησο (Ισπανία και Πορτογαλία). Μετά τον διωγμό τους το 1492, πολλοί εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη, μεταφέροντας τον πολιτισμό τους και τη γλώσσα τους (τα Λαντίνο).

• Λαντίνο (Judeo-Spanish): Η γλώσσα των Σεφαραδιτών Εβραίων. Μοιάζει με τα παλιά ισπανικά και περιέχει στοιχεία από τα εβραϊκά, τα ελληνικά και τα τουρκικά. Ακουγόταν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης για αιώνες.

• Ολοκαύτωμα (Shoah): Η συστηματική, κρατικά οργανωμένη δίωξη και γενοκτονία περίπου 6 εκατομμυρίων Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς και τους συνεργάτες του κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

• Γκέτο: Περιοχές της πόλης (όπως η συνοικία του Βαρδαρίου ή της Αγίας Παρασκευής στη Θεσσαλονίκη) όπου οι Ναζί ανάγκασαν τους Εβραίους να ζουν υπό άθλιες συνθήκες και περιορισμούς πριν από τον εκτοπισμό τους.

• Εκτοπισμός (Deportation): Η βίαιη απομάκρυνση των Εβραίων από τις εστίες τους και η μεταφορά τους με τρένα (συχνά σε βαγόνια για ζώα) προς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης.

• Άουσβιτς - Μπίρκεναου: Το μεγαλύτερο ναζιστικό στρατόπεδο εξόντωσης στην Πολωνία, όπου θανατώθηκε η πλειονότητα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης (περίπου 45.000 άτομα).

• Δίκαιοι των Εθνών: Τιμητικός τίτλος που αποδίδεται από το κράτος του Ισραήλ σε μη-Εβραίους (όπως πολλοί Χριστιανοί στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη Ελλάδα) που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να σώσουν Εβραίους κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

   

  Δραστηριότητα: "Λέξεις που αφηγούνται Ιστορία"

  Οδηγία: Επιλέξτε μία από τις λέξεις του γλωσσαρίου (π.χ. Σεφαραδίτες, Λαντίνο, Εκτοπισμός, Δίκαιοι των Εθνών) και γράψτε μια σύντομη παράγραφο (2-3 προτάσεις).

  Η παράγραφός σας πρέπει να εξηγεί πώς η λέξη αυτή επηρέασε τη ζωή του Σόλων και της Ρενέ Μόλχο, χρησιμοποιώντας στοιχεία από το βίντεο.

   

• Παραδείγματα για καθοδήγηση:

  • Αν επιλέξεις τη λέξη "Λαντίνο":  "Ο Σόλων και η Ρενέ μεγάλωσαν σε μια Θεσσαλονίκη όπου η γλώσσα Λαντίνο ακουγόταν παντού στις γειτονιές και το βιβλιοπωλείο τους. Η γλώσσα αυτή ήταν το σύμβολο της καταγωγής τους, το οποίο οι Ναζί προσπάθησαν να σβήσουν."

  • Αν επιλέξεις τη λέξη "Δίκαιοι των Εθνών":  "Η επιβίωση του ζευγαριού οφείλεται σε ανθρώπους που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν Δίκαιοι των Εθνών. Ήταν οι φίλοι και οι συμπολίτες τους που τους έκρυψαν με κίνδυνο της ζωής τους, αρνούμενοι να τους παραδώσουν στους κατακτητές."

  • Αν επιλέξεις τη λέξη "Εκτοπισμός":

    "Ο φόβος του εκτοπισμού ήταν αυτός που ανάγκασε τον Σόλων και τη Ρενέ να εγκαταλείψουν το σπίτι και το αγαπημένο τους βιβλιοπωλείο. Ενώ χιλιάδες συμπολίτες τους οδηγήθηκαν στα τρένα, εκείνοι επέλεξαν την παράνομη ζωή για να μείνουν ζωντανοί."

     

    Κλείσιμο του μαθήματος: "Η Σκυτάλη της Μνήμης"

     

    "Το βιβλιοπωλείο Μόλχο επέζησε από πολέμους, λεηλασίες και τον θάνατο μιας ολόκληρης εποχής, επειδή ο Σόλων και η Ρενέ πίστευαν στη δύναμη του πολιτισμού και της επιστροφής.

    Αν εσείς έπρεπε να κρατήσετε ζωντανό ένα 'ίχνος' από την ιστορία τους για τους ανθρώπους που θα ζουν στην πόλη μας μετά από 50 χρόνια, ποιο θα ήταν αυτό; Μια λέξη, μια εικόνα ή μια αξία;"

    Μια τελευταία σκέψη για την τάξη:

    «Παιδιά, το βιβλιοπωλείο μπορεί να έκλεισε οριστικά το 2008, αλλά η ιστορία του Σόλων και της Ρενέ συνεχίζεται κάθε φορά που εμείς λέμε το όνομά τους και μαθαίνουμε για τη ζωή τους. Η μνήμη είναι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να νικήσει το σκοτάδι του πολέμου. Όταν βγαίνετε από την τάξη σήμερα, σκεφτείτε: Ποιος είναι ο δικός σας 'φάρος' (όπως ήταν το βιβλιοπωλείο για εκείνους) που σας βοηθάει να βλέπετε καθαρά τον κόσμο;»

     

    Μικρό Σημείωμα Μνήμης: «Το Βιβλιοπωλείο που νίκησε τη Λήθη»

    Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες,

    Σήμερα ταξιδέψαμε στην ιστορία της πόλης μας μέσα από τα μάτια του Σόλων και της Ρενέ Μόλχο. Είδαμε πώς ένα βιβλιοπωλείο στην οδό Τσιμισκή δεν ήταν απλώς ένας χώρος με ράφια, αλλά ένας φάρος πολιτισμού που άντεξε στις πιο σκοτεινές στιγμές της ανθρωπότητας.

    Μάθαμε ότι:

    • Η ιστορία δεν είναι μόνο ημερομηνίες, αλλά άνθρωποι που αγάπησαν, φοβήθηκαν και επέλεξαν να ελπίζουν.

    • Η αλληλεγγύη σώζει ζωές: Χωρίς τους «Δίκαιους» που τους έκρυψαν, η ιστορία τους θα είχε σταματήσει το 1943.

    • Η επιστροφή είναι πράξη θάρρους: Ο Σόλων και η Ρενέ επέστρεψαν στις στάχτες για να ξαναχτίσουν το μέλλον τους, τιμώντας τη μνήμη εκείνων που χάθηκαν.

    Κρατήστε αυτό το σημείωμα. Κάθε φορά που περνάτε από τη γωνία Τσιμισκή και Κούσκουρα, να θυμάστε ότι κάτω από τα πόδια σας υπάρχουν οι ιστορίες χιλιάδων ανθρώπων. Σήμερα, εσείς γίνατε οι επόμενοι «φύλακες» αυτής της μνήμης.

    «Όσο θυμόμαστε, οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους δεν πεθαίνουν ποτέ».

     

    Απαντήσεις Φύλλου Εργασίας

    1. Ιστορικό Πλαίσιο & Ταυτότητα

    • Πόλη: Η ιστορία διαδραματίζεται στη Θεσσαλονίκη, την «Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων». Πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η εβραϊκή κοινότητα ήταν η πολυπληθέστερη στην πόλη, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην οικονομία, το εμπόριο και τον πολιτισμό της.

    • Το Βιβλιοπωλείο: Ιδρύθηκε το 1888. Θεωρούνταν «παράθυρο στον κόσμο» γιατί έφερνε ξενόγλωσσα βιβλία και περιοδικά (γαλλικά, γερμανικά, αγγλικά κ.α.), συνδέοντας τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης με τις πνευματικές εξελίξεις της Ευρώπης.

    2. Η Δομή της Αφήγησης (Ενδεικτικοί Τίτλοι Ενοτήτων)

    Οι παρακάτω τίτλοι αποδίδουν το πνεύμα του βίντεο:

    1. Η Χρυσή Εποχή: Η ζωή στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη και η ακμή του βιβλιοπωλείου.

    2. Η Καταιγίδα του Πολέμου: Ο διωγμός των Εβραίων και η προσπάθεια επιβίωσης.

    3. Η Επιστροφή στις Στάχτες: Η ανασύσταση της ζωής από το μηδέν μετά το Ολοκαύτωμα.

    3. Ο Σόλων και η Ρενέ: Επιβίωση και Μνήμη

    • Η Επιβίωση: Ο Σόλων και η Ρενέ κατάφεραν να επιβιώσουν κρυμμένοι. Με τη βοήθεια χριστιανών φίλων και συμπολιτών τους, απέφυγαν τον εκτοπισμό στα στρατόπεδα συγκέντρωσης (όπως το Άουσβιτς), ζώντας με τον διαρκή φόβο της προδοσίας.

    • Η Επιστροφή: Όταν επέστρεψαν, βρήκαν μια πόλη «άδεια» από τους δικούς τους ανθρώπους (το 95% της κοινότητας είχε εξοντωθεί). Το βιβλιοπωλείο είχε λεηλατηθεί και κατασχεθεί από τους κατακτητές, όμως ο Σόλων κατάφερε με τρομερή επιμονή να το πάρει πίσω και να το λειτουργήσει ξανά.

    4. Δραστηριότητα Κριτικής Σκέψης

    • Α) Η Σημασία του Βιβλίου: Το 1950, ένας μαθητής θα αναζητούσε λογοτεχνία που θα τον βοηθούσε να ξεχάσει τη φρίκη του πολέμου, λεξικά για να μάθει ξένες γλώσσες ή επιστημονικά περιοδικά που έρχονταν από το Παρίσι, αναζητώντας μια σύνδεση με τον ελεύθερο, προοδευτικό κόσμο.

    • Β) Το Χρέος της Μνήμης: Η ιστορία του Σόλων και της Ρενέ μας υπενθυμίζει ότι πίσω από τους αριθμούς (π.χ. 6 εκατομμύρια θύματα) υπάρχουν πρόσωπα και ζωές. Μας διδάσκει την αξία της ανθρωπιάς, της αλληλεγγύης και την ανάγκη να προστατεύουμε τη διαφορετικότητα, ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ τέτοια εγκλήματα.