Ραψωδία ζ ( στίχοι 139-259)
ΕΝΟΤΗΤΕΣ
259)
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ- ΘΕΪΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ
Η Αθηνά παίζει σημαντικό ρόλο στο απόσπασμα, παρά το γεγονός
ότι δεν εμφανίζεται.1. Προωθεί τη συνάντηση Οδυσσέα-Ναυσικάς,
όταν το τόπι με το οποίο παίζουν οι κοπέλες πέφτει στον ποταμό
και εκείνες με τις φωνές τους ξυπνούν τον Οδυσσέα (142-148). 2.
Δίνει θάρρος στη Ναυσικά, ώστε να σταθεί ψύχραιμη μπροστά
στην παρουσία του γυμνού και άγριου στην όψη άνδρα και να του
προσφέρει την πολύτιμη βοήθειά της(173-175).
ΓΕΝΙΚΑ :Η θεϊκή επέμβαση προωθεί το μύθο και καθορίζει τις
εξελίξεις.
ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ
θα συναντήσει. Γρήγορα όμως ανακτά το θάρρος και την ψυχραιμία
του και αποφασίζει να βγει από την κρυψώνα του. (150-159)
κρατήσει απέναντι στη Ναυσικά. Να την πλησιάσει και να της
ακουμπήσει το γόνατο για να την ικετεύσει ή να μείνει σε
απόσταση και να γονατίσει, ζητώντας βοήθεια. Τελικά αποφασίζει
να κάνει το δεύτερο, δείχνοντας σεβασμό στη νεαρή κοπέλα.
ΙΚΕΤΕΥΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΟΔΥΣΣΕΑ
εγκώμιο στην ομορφιά και στη χάρη της και μακαρισμούς στους
γονείς, τα αδέρφια και τον μέλλοντα σύζυγό της (186-206).
ναυάγιο.(207-214)
Η ΙΚΕΣΙΑ
Είναι ένας πολύ σημαντικός θεσμός της αρχαίας ελληνικής
κοινωνίας, προστατευόμενος από τον Ικέσιο Δία, όπως η
φιλοξενία από τον Ξένιο Δία.
Ο ικέτης συνήθιζε να γονατίζει μπροστά στον ικετευόμενο και να
αγκαλιάζει με το ένα του χέρι τα γόνατά του, ενώ με το άλλο
άγγιζε το πιγούνι ή το γένι του. Με την αυτοταπεινωτική στάση
του ο ικέτης έδειχνε ότι δεν αποτελεί απειλή. Αν υπήρχε
δυνατότητα, ο ικέτης κατέφευγε στο βωμό, που υπήρχε στις αυλές
των σπιτιών, ή στην εστία, που υπήρχε στο εσωτερικό του σπιτιού.
Εξασφάλιζε έτσι άσυλο ο ικέτης, ως πρόσωπο ιερό, και γινόταν
δεκτός ως φιλοξενούμενος.
Η ικεσία όπως και η φιλοξενία εξυπηρετούσαν κοινωνικές
ανάγκες, ενώ η σύνδεσή τους με τη θρησκεία τις καθιέρωσε. Ο
Δίας δηλαδή, προστάτευε όλους όσους είχαν ανάγκη.
Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ
Η Ναυσικά σύμφωνα με το θεσμό της φιλοξενίας, καλωσορίζει τον
Οδυσσέα στη Σχερία (235) και υπόσχεται να του δώσει ό,τι
χρειαστεί (236). Επίσης, προστάζει τις υπηρέτριες να προσφέρουν
στον ξένο γεύμα και λουτρό (257-259).
ΠΛΑΤΙΕΣ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ ( σελ 67, σχολ. βιβλίου)
Α) στίχοι 163-169
Αναφορικό μέρος : 163-167 (το αγέρωχο λιοντάρι)
Δεικτικό μέρος : 168-169 (άγριος και περήφανος Οδυσσέας)
Κοινός όρος : το λιοντάρι και ο Οδυσσέας είναι άγριοι στην όψη και
βρίσκονται σε πολύ μεγάλη ανάγκη.
Β) στίχοι 198-206
Αναφορικό μέρος : 198-204 (το πανέμορφο βλαστάρι της
φοινικιάς στη Δήλο)
Δεικτικό μέρος : 205-206 (η ομορφιά της Ναυσικάς)
Κοινός όρος : η ομορφιά που προκαλεί τον θαυμασμό του
ανθρώπου
ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗΣ : Συμπληρώνει και πλουτίζει
την περιγραφή.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΝΑΥΣΙΚΑΣ
Είναι πολύ ψύχραιμη και γενναία, όπως αρμόζει σε μια
βασιλοπούλα. Απευθύνεται στον Οδυσσέα με ευγένεια, συμπόνια
και τρυφερότητα, προσφέροντάς του απλόχερα βοήθεια (229-
241). Προσπαθεί να τον παρηγορήσει λέγοντάς του ότι πρέπει να
δείξει υπομονή , αφού ο Δίας ορίζει την ευτυχία και τη δυστυχία
των ανθρώπων. Είναι περήφανη για τον τόπο και την καταγωγή
της. Τέλος, ο τρόπος με τον οποίο μιλάει στις υπηρέτριές της,
φανερώνει άνθρωπο που ξέρει να επιβάλλεται και να πείθει (242-
259)
Η θέση της γυναίκας στην Ομηρική εποχή:
Γενικά η θέση της γυναίκας στην ομηρική εποχή ήταν αρκετά καλή.
Για παράδειγμα βλέπουμε τη Ναυσικά και τις υπηρέτριες να
πηγαίνουν μόνες τους στο ποτάμι χωρίς να τις συνοδεύουν άντρες.
Οι υπηρέτριες βοηθούν τις γυναίκες της ανώτερης τάξης στις
δουλειές του σπιτιού, όμως και οι βασίλισσες συμμετέχουν σε
αυτές τις εργασίες. Μάλιστα οι σχέσεις της βασιλοπούλας με τις
υπηρέτριες φαίνονται να είναι αρκετά οικείες, όπως βλέπουμε και
από το παιχνίδι με το τόπι. Τέλος, η Ναυσικά συμβουλεύει τον
Οδυσσέα να προσπέσει στη μητέρα της την Αρήτη για βοήθεια
όταν φτάσει στο παλάτι. Άρα, βλέπουμε πόσο σημαντική θέση είχε
η γυναίκα εκείνη την εποχή ώστε όχι μόνο υποδέχεται ξένους
στην εστία, αλλά αποφασίζει και η ίδια για την προσφορά ή όχι
βοήθειας.
ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
και να κάνει οικογένεια. Ιδανική οικογένεια είναι αυτή που
το ζευγάρι ομονοεί.
ΠΡΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ
σωτηρίας του ήρωα από τους Φαίακες (142-144)
Οδυσσέας στην Ιθάκη (στίχος 213).