ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ  Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ                                             ΕΝΟΤΗΤΑ 1^Η

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΣ ΡΗΜΑΤΟΣ: Βρίσκεται πάντα σε ονομαστική και εντοπίζεται με την ερώτηση ποιος + ρήμα; 

Παραλείπεται όταν εννοείται εύκολα π.χ. Δεν θέλεις; (εννοείται: εσύ)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ

1.ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ   Π.Χ  Η φιλοξενία μας χαρακτηρίζει

2.ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ Π.Χ  Εμείς συνεργαζόμαστε

3. ΜΕΤΟΧΗ ΜΕ ΑΡΘΡΟ Π.Χ Διδάσκοντες και διδασκόμενοι συνεδριάζουν

4. ΕΠΙΘΕΤΟ ΜΕ ΑΡΘΡΟ Π.Χ  Το πολύ δεν ωφελεί.

5. ΑΚΛΙΤΗ ΛΕΞΗ ΜΕ ΑΡΘΡΟ Π.Χ  Οι πάνω είναι ευγενέστατοι

6.ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕ ΑΡΘΡΟ Ή ΧΩΡΙΣ ΑΡΘΡΟ Π.Χ  Το που θα πάμε συναποφασίζεται.     Π.χ Λέγεται ότι είναι ένας υπέροχος άνθρωπος

ΑΠΡΟΣΩΠΑ ΡΗΜΑΤΑ

Ονομάζονται τα ρήματα που δεν έχουν ένα πρόσωπο για υποκείμενο αλλά μια ολόκληρη πρόταση με το ότι ή το να.

Απρόσωπα ρήματα: Μπορεί, πρέπει, λέγεται, χρειάζεται, απαγορεύεται, επιτρέπεται κ.α       

 Βρίσκονται πάντα σε τρίτο ενικό πρόσωπο π.χ  Επιτρέπεται να συνεργαζόμαστε (Επιτρέπεται το απρόσωπο ρήμα με υποκείμενο την πρόταση «να συνεργαζόμαστε»)

   Ένα ρήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως απρόσωπο είτε ως προσωπικό

   Π.χ Δεν επιτρέπεται να καπνίζεις               Το κάπνισμα δεν επιτρέπεται

ΑΠΡΟΣΩΠΕΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ: σχηματίζονται από το τρίτο ενικό πρόσωπο του ρήματος είμαι + ένα επίθετο ή ουσιαστικό. Το υποκείμενο τους είναι μια ολόκληρη πρόταση.

 Απρόσωπες εκφράσεις: Είναι ανάγκη, αλήθεια, κρίμα, δίκαιο, σωστό…κ.α

Π.χ  Είναι αλήθεια ότι τα ταξίδα  πλαταίνουν  τους ορίζοντες μας.

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΡΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ

-Το ρήμα συμφωνεί με το υποκείμενο σε πρόσωπο και αριθμό π.χ Εγώ μελετώ.

   Αυτή η συμφωνία δεν τηρείται όταν το υποκείμενο είναι περιληπτικό

-Όταν υπάρχουν πολλά υποκείμενα το ρήμα μπαίνει σε πληθυντικό αριθμό π.χ. Εγώ και εσύ   μελετάμε. Αν τα υποκείμενα βρίσκονται σε διάφορα πρόσωπα, τότε το πρώτο είναι επικρατέστερο του δεύτερου και το δεύτερο του τρίτου. Τότε το ρήμα μπαίνει στο επικρατέστερο πρόσωπο. Π.χ Εμείς και εσείς διασκεδάζουμε. Εσείς και αυτοί είστε υποψήφιοι.