Οι Πέντε Στύλοι της Τηρήσεως[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάθε μουσουλμάνος έχει 5 υποχρεώσεις στην ζωή του, τους Πέντε Στύλους της Τηρήσεως. Δεν είναι η δογματική διδασκαλία, αλλά η τήρηση των εντολών, όχι το μυστήριο,αλλά η έμπρακτη απόδειξη της αφοσίωσης στον νόμο του Θεού.[80] Αυτοί είναι πρακτικοί στη σύλληψή τους, προσφέροντας στους μουσουλμάνους ένα πλαίσιο θρησκευτικό και πολιτικό μαζί.[81] Είναι οι εξής, όπως περιγράφονται στο Κοράνιο:

1. Η ομολογία της πίστης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ομολογία της πίστης, σαχάντα, ότι δηλαδή «Δεν υπάρχει άλλος θεός εκτός από τον Θεό (αραβικά Αλλάχ)· ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης (ή αγγελιοφόρος) του Θεού». (Σούρα 33:40).Η ομολογία αυτή δεν υπάρχει αυτοτελής στο Κοράνιο ωστόσο συνοψίζει την κεντρική διδασκαλία του Ισλάμ.[82] Ο όρος σαχάντα εντοπίζεται δύο φορές στο Κοράνιο και όποιος την εκφέρει γίνεται πιστός και μέλος της ούμμα. Επίσης η σαχάντα μπορεί να αποτελέσει πολεμική κραυγή όσων μουσουλμάνων θεωρούν πως υπάρχει κάτι που υπερβαίνει τη σχετικότητα αυτού του κόσμου.[83]

2. Η προσευχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η προσευχή, σαλάτ  σαλάχ), βασική λατρευτική πράξη του Μουσουλμάνου, τελετουργία δοξασμού του Θεού και υποταγής στον Θεό η οποία πρέπει να γίνεται πέντε φορές την ημέρα κατά προτίμηση στο τζαμί κοιτάζοντας προς τη Μέκκα (κίμπλα) (η δεύτερη προσευχή της Παρασκευής πρέπει να γίνεται στο τζαμί από κοινού. Αυτή η προσευχή της Παρασκευής εκφράζει τον κατεξοχήν κοινωνικό χαρακτήρα της προσευχής.[84] Εκεί ο ιμάμης ενώπιον της σύναξης απαγγέλει τους καθορισμένους στίχους του Κορανίου, ενώ οι πιστοί πίσω του στοιχισμένοι εκτελούν τις προβλεπόμενες κινήσεις).[85] (Σούρα 2:144). Ο όρος σαλάτ απαντάται 67 φορές στο Κοράνιο ενώ από αυτές οι 33 φορές βρίσκονται σε σούρες που ανήκουν στην περίοδο που ο προφήτης βρισκόταν στην Μεδίνα πλέον και είχε ιδρύσει την πρώτη κοινότητα των πιστών. Είναι ένα συλλογικό καθήκον προς την κοινότητα των πιστών.[86] Επαναλαμβάνεται πέντε φορές την ημέρα με τρόπο τελετουργικό. Το πρωί μεταξύ χαραυγής και ανατολής του ήλιου, το μεσημέρι, γύρω στις 3 το απόγευμα, μετά την δύση του ήλιου, και το βράδυ όταν είναι σκοτάδι. Το Κοράνιο αναφέρει μόνο τρεις υποχρεωτικές προσευχές τονίζοντας κυρίως την μεσημβρινή προσευχή. Στη Χαντίθ όμως ξεκαθαρίζεται ο αριθμός των προσευχών και η χρονική στιγμή που πραγματοποιούνται. Οι πιο ευσεβείς προσεύχονται οκτώ φορές την ημέρα.Επίσης όσοι λόγω κωλυμάτων δεν μπορούν να τηρήσουν το ωράριο της προσευχής μπορούν να μεταθέσουν άλλες ώρες την προσευχή τους.[87] Σε πολεμικές συγκυρίες το μισό στράτευμα προσεύχεται και το άλλο μισό είναι σε στρατιωτική ετοιμότητα. Πριν την προσευχή επιβάλλεται τελετουργική νίψη του προσώπου, των χεριών, των αγκώνων και των ποδιών μέχρι τους αστραγάλους. Η προσευχή γίνεται σε καθαρό μέρος και πάνω σε χαλί. Βασικά η προσευχή χωρίζεται σε σύντομες αναφωνήσεις, όπως Αλλάχ ακμπάρ, δηλαδή ο Θεός είναι μεγάλος και η δοξολογική έκφραση, σουμπανά Ιλαχί, δηλαδή Κηρύσσω την δόξα του Θεού ή Δόξα τω Θεώ (τασμπίχ). Η προσευχή περιλαμβάνει κορανικές περικοπές με κυριότερη την πρώτη σούρα (φατιχά=Έναρξη).[88] Η κατεύθυνση της προσευχής γίνεται προς την πόλη της Μέκκας και η κατεύθυνση ονομάζεται κιμπλά. Αρχικός προσανατολισμός ήταν τα Ιεροσόλυμα, επειδή θεωρούσε το νέο μονοθεϊσμό του ο Μωάμεθ συνέχεια και τελείωση της θρησκείας του Αβραάμ και του Μωυσή. Μετά τη διαμονή στη Μεδίνα άλλαξε κατεύθυνση προς την Μέκκα και ιδιαίτερα την Κάαμπα, για να τονίσει τον βαθμό απομάκρυνσής του από τους Ιουδαίους οι οποίοι είχαν απορρίψει το μήνυμά του.[89]

3. Η ελεημοσύνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ελεημοσύνη, ζακάτ, υποχρέωση δηλαδή να δίνει κανείς ένα ποσοστό του εισοδήματός του και της αξίας κάποιας ιδιοκτησίας στους φτωχούς. Δίνοντάς το, συμβάλλει στον εξαγνισμό της υπόλοιπης περιουσίας του, ή συνιστά εξιλέωση για διάφορες αμαρτίες ή παραβάσεις άλλων καθηκόντων.[90] Σε όσες χώρες έχει καταργηθεί, η ελεημοσύνη γίνεται όπως και στις Χριστιανικές χώρες, δηλαδή σαν εθελοντισμό. (Σούρα 24:56)82 εδάφια στο Κοράνιο αναφέρονται σε αυτήν ως στοιχειώδες χρέος προς την κοινότητα.[85] Αν πρόκειται για γεωργική περιουσία αντιστοιχεί με το 10% της ετήσια σοδειάς αν αρδεύεται φυσικώς και στο 5% αν αρδεύεται τεχνητώς.[91] Προς το 1/40 των οικονομιών του πιστού αντιστοιχεί το ποσό της ελεημοσύνης. Πολλοί ερμηνευτές των ισλαμικών κοινωνιών θεωρούν πως αυτή η ελεημοσύνη παράλληλα με την κανονική κρατική φορολογία μπορεί να καλύψει τον προϋπολογισμό των μουσουλμανικών κρατών και να αντισταθμίσεις το καπιταλιστικό ή κομμουνιστικό οικονομικό μοντέλο.[90] Αποδέκτες της ελεημοσύνης είναι οι φτωχοί,οι απελευθερωμένοι δούλοι,οι χρεωμένοι, οι οδοιπόροι και οι ανάπηροι των θρησκευτικών πολέμων.[91]

4. Η νηστεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η νηστεία, σάουμ. Κατά τη διάρκεια του Ραμαντάν (Ραμαζανιού), του 9ου μήνα του ισλαμικού ημερολογίου, απαγορεύεται το φαγητό, το ποτό[92] (ακόμα και νερό), το κάπνισμα και οι σαρκικές σχέσεις από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. (Σούρα 2:180-182). Οι απαγορεύσεις εκτείνονται μέχρις και της όσφρησης αρώματος και της χρήσεως ενέσεως.[93] Επίσης απαγορεύεται ο ασπασμός και το φτύσιμο.[94] Βάση αυτών των απαγορεύσεων είναι να μην μπει τίποτε εντός του σώματος. Η νηστεία αφορά άνδρες και γυναίκες άνω των 14 ετών και όσων είναι σωματικώς και ψυχικώς υγιείς. Της νηστείας εξαιρούνται οι γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης, οι ταξιδιώτες. Εκ των υστέρων όμως είναι υποχρεωμένοι να νηστέψουν.[93] Η νηστεία έχει αξία σε συνδυασμό με την τήρηση και άλλων εντολών: κατά τον Αμπού Χάιρα ο Προφήτης είπε πως αν κάποιος κατά τον μήνα Ραμαντάν λέει ψέματα ή πράττει πονηρές πράξεις καθόλου δεν ευχαριστεί τον Θεό αν νηστεύει. Αν κάποιος μουσουλμάνος παραβιάσει την νηστεία τιμωρείται και για να εξιλεωθεί παραγματοποιεί ελεημοσύνες. Η νηστεία λειτουργεί εξιλεωτικά για τη διάπραξη αμαρτιών αλλά δεν πρέπει να γίνεται την Παρασκευή, το Σάββατο ή την Κυριακή.[95]

5. Προσκύνημα στη Μέκκα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιερή αποδημία ή προσκύνημα, Χατζ, στη Μέκκα, και στον τάφο του προφήτη στην Μεδίνα.[94] Κάθε πιστός τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του θα πρέπει να επισκεφθεί τους ιερούς τόπους του Ισλάμ «αν μπορεί να αντεπεξέλθει στα έξοδα», τον 12ο μήνα του ισλαμικού ημερολογίου και αν μπορεί να εξασφαλιστεί την διαβίωση της οικογένειάς του κατά την απουσία του. (Σούρα 3:87)Διάχυτη ήταν η πεποίθηση πως όποιος πέθαινε κατά τη διάρκεια του Χατζ ήταν μάρτυρας (σαχίντ).[96] Το προσκύνημα ενισχύει την ταυτότητα των μουσουλμάνων και την αίσθηση ότι ανήκουν στην ούμμα, συνιστώντας ένα μέσο για την διεθνή ενότητά της.[94]

Τζιχάντ: ο ιερός πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τζιχάντ θεωρείται από πολλούς ένα από τα πέντε καθήκοντα ή νόμους του Ισλάμ (ιμπαντάτ). Συνδέεται με την προσπάθεια του πιστού να φτάσει σε πνευματική τελειότητα. Είναι το πνευματικό ή μεγάλο τζιχάντ. Υπάρχει ακόμα και το φυσικό και μικρότερο τζιχάντ το οποίο αναφέρεται στη στρατιωτική δράση και εξάπλωση του Ισλάμ.[97] Δεν αποτελεί ατομικό καθήκον για κάθε μουσουλμάνο χωριστά, αλλά καθήκον ολόκληρης της κοινωνίας.[98] Ενίοτε αναφέρεται και ως διαμαρτυρία κατά των καταχρήσεων των μουσουλμάνων αρχόντων.[99]

Διάφορα Κορανικά χωρία θεμελιώνουν αυτή την πολεμική σε βάρος των απίστων:[100] (Η Αγελάδα, 2, 191)(Η Μετάνοια, 9, 5)[101]

Η περί τζιχάντ αντίληψη του Ισλάμ καταδεικνύει πως το θρήσκευμα αυτό είναι και πολιτικό μέγεθος και ένα κράτος.[102]

Για τους μυστικούς του Ισλάμ σημαίνει τον ασταμάτητο εσωτερικό πνευματικό αγώνα εναντίον των παθών, τα οποία δεσμεύουν την πνευματική ελευθερία του ανθρώπου.[