175Ασύνδετο σχήμα
Ασύνδετο σχήμα ονομάζεται η απλή παράθεση στοιχείων (λέξεων, φράσεων, προτάσεων), που βρίσκονται στον λόγο η μία μετά την άλλη, χωρίς κάποια συνδετική λέξη μεταξύ τους. Όταν χρησιμοποιούμε το ασύνδετο σχήμα στον γραπτό λόγο, βάζουμε κόμμα ανάμεσα στις λέξεις ή τις φράσεις που παρατίθενται ασύνδετα:
π.χ. Παίξαμε, τραγουδήσαμε, ήπιαμε νερό, φρέσκο καθώς ξεπήδαγε απ’ τους αιώνες. (Οδ. Ελύτης, «Στα κτήματα βαδίσαμε όλη μέρα»).
Ο πομπός επιλέγει το ασύνδετο σχήμα (λειτουργία), προκειμένου να:
1. Παραθέσει μια σειρά στοιχείων (ή ενεργειών, αν πρόκειται για σύνδεση προτάσεων) που είναι ομοειδή και αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Π.χ. "αγόρασα γάλα, καφέ, ψωμί, φρούτα, τυριά από το σούπερ μάρκετ" (ενιαίο σύνολο: ψώνια από σούπερ μάρκετ) ή "Ξύπνησα, πλύθηκα, ντύθηκα, πήρα τη τσάντα μου, πήγα σχολείο" (ενιαίο σύνολο: προετοιμασία για το σχολείο)
2. Δώσει στον λόγο του ροή, ταχύτητα και ρυθμό, καθώς δεν μεσαλαβεί κάποιος συνδετικός δείκτης, παρά μόνο το κόμμα
3. Κάνει τον λόγο - ύφος του λιτό, απλό, σαφή και κατανοητό, καθώς δεν δημιουργούνται πολύπλοκες δομικές και νοηματικές σχέσεις, αλλά διατάσσονται το ένα μετά το άλλο ομοειδή στοιχεία (πληροφορίες)
4. Δημιουργήσει ένα ύφος κοφτό, εμφατικό, ενδεχομένως και με ένταση, υποδηλώνοντας κάποια ψυχοσυναισθηματική κατάσταση, π.χ αγωνία, πανικό, δραματική ένταση, οπότε το ύφος γίνεται και πιο άμεσο, ζωηρό και παραστατικό, με αποτέλεσμα να ευαισθητοποιεί τον δέκτη.
Διαπιστώνουμε ότι το ασύνδετο σχήμα συμβάλλει στη ζωντάνια και την παραστατικότητα ενός κειμένου, ενώ συνάμα πυκνώνει το λόγο.
Προσδίδει στο ύφος και τον τόνο χαρακτήρα λιτό, γοργό, κοφτό (ελλειπτικός λόγος). Θα μπορούσαμε να πούμε ότι έτσι το ύφος του κειμένου ορισμένες φορές αποκτά έναν ασθματικό χαρακτήρα.
Με τον μικροπερίοδο λόγο και το ασύνδετο σχήμα το ύφος αποκτά ποικιλία..
Πηγές: https://www.schooltime.gr
https://www.mariakappou.gr
https://www.ediamme.edc.uoc.gr
https://vprassas.blogspot.com