Έκφραση – Έκθεση                                                                                                                         Γ΄ Λυκείου
Η πειθώ στον πολιτικό και επιστημονικό λόγο

Η πειθώ στον Πολιτικό λόγο
Σε αντίθεση με τα αυταρχικά πολιτεύματα, όπου η εξουσία επιβάλλεται με τη φυσική και ψυχολογική βία (προπαγάνδα), η δημοκρατία είναι-ή τουλάχιστον πρέπει να είναι- το πολίτευμα της πειθούς. Πολίτες και πολιτικοί εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους, συμφωνούν ή διαφωνούν, καταγγέλλουν την εξουσία, προτείνουν λύσεις και διεκδικούν δικαιώματα. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο που η ρητορική τέχνη αναπτύχθηκε και άκμασε σε πόλη με δημοκρατικό πολίτευμα, την αρχαία Αθήνα.
Ο πολιτικός λόγος, για να πείσει, επιστρατεύει όλους τους τρόπους και όλα τα μέσα. Αυτοί, όμως, οι τρόποι δείχνουν τόσο το ήθος του πολιτικού που τους επιστρατεύει, όσο και το μορφωτικό επίπεδο και τη δημοκρατική ωριμότητα του πολίτη.
Ένας υπεύθυνος πολιτικός λόγος στοχεύει σε έγκυρη πληροφόρηση του πολίτη και στον προβληματισμό του. Στηρίζεται σε επιχειρήματα, σε λογική δομή, σε κριτική, αλλά όχι σε εξύβριση των αντιπάλων, σε λογική χρήση της γλώσσας. Αντίθετα, ο ανεύθυνος πολιτικός λόγος αποσκοπεί στην παραπλάνηση και τη χειραγώγηση του πολίτη. Στηρίζεται σε συνθήματα, σε δημαγωγία και φανατισμό, σε παραποίηση των εννοιών και καπηλεία των αξιών, σε ηθικολογία, σε αμετροέπεια, σε εριστική διάθεση και σε συγκινησιακή χρήση της γλώσσας.

•	Με τον πολιτικό λόγο ο πομπός επιθυμεί να πείσει το δέκτη : α. να πάρει κάποιες αποφάσεις β. να προβεί σε κάποια ενέργεια.
•	Ο δέκτης πρέπει να πεισθεί ότι η απόφασή του είναι σύμφωνη : α. με τα προσωπικά του συμφέροντα β. με τα συμφέροντα του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου.
•	Ο πολιτικός λόγος χαρακτηρίζεται από : α. λογική επιχειρηματολογία (επίκληση στη λογική) β. έντονη συναισθηματική φόρτιση (επίκληση στο συναίσθημα) γ. ρητορεία
•	Επειδή ο πολιτικός λόγος συνδέεται με την εξουσία, ορισμένες φορές στοχεύει: α. στην παραπλάνηση β. στον εκφοβισμό του ακροατηρίου 
► Σκοπός : η άκριτη αποδοχή από το δέκτη των σκοπών και των αποφάσεων του πομπού.

► Προπαγάνδα : Αντί για επιχειρήματα χρησιμοποιούνται:
•	αυταπόδεικτες έννοιες
•	λέξεις με ηθική διάσταση, όπως έθνος, λαός, εθνική σωτηρία. Αυτές εμποδίζουν το λογικό έλεγχο και παγιδεύουν το δέκτη.
Χαρακτηριστικά του πολιτικού λόγου
•	πλεονασμοί
•	κατάχρηση συνωνύμων
•	διατύπωση βεβαιωτική, δεοντολογική και θαυμαστική
•	έντονη συναισθηματική φόρτιση
•	μεγαλοστομία

Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο
Ο επιστήμονας ερευνά ένα θέμα. Μέθοδοι έρευνάς του είναι η παραγωγική και η επαγωγική. Όταν ξεκινάει από μια υπόθεση και προσπαθεί να την αποδείξει, ακολουθεί την παραγωγική μέθοδο. Όταν συλλέγει πληροφορίες με πειράματα, παρατηρήσεις και μετρήσεις και ύστερα κάνει τις θεωρητικές αναγωγές του, ακολουθεί την επαγωγική μέθοδο. Όπως, λοιπόν, ορθολογιστικές είναι οι μέθοδοι έρευνάς του, έτσι είναι και ο λόγος του.
Ο τρόπος πειθούς που χρησιμοποιεί είναι η επίκληοη στη λογική (τεκμήρια, επιχειρήματα) και επίκληση στην αυθεντία (βιβλιογραφία).
Χαρακτηριστικά του επιστημονικού λόγου:
•	περιγραφικός, ερμηνευτικός, αποδεικτικός.
•	απρόσωπος και αντικειμενικός
•	Η γλώσσα στην επιστήμη χρησιμοποιείται με τον τρόπο που αφορά το λογικό μας κι όχι το συναίσθημα (λογική κι όχι συγκινησιακή χρήση της γλώσσας).
•	Το ύφος είναι ουδέτερο και επίσημο.
Ο επιστήμονας χρησιμοποιεί το λόγο για: • να περιγράψει, • να ερμηνεύσει, • να πείσει.