ΕΝΟΤΗΤΑ 7

• Μελετώ τη θεωρία για τις προτάσεις επιλέγοντας τον παρακάτω σύνδεσμο από τον Ελληνικό Πολιτισμό.

Β. Αποτελεσματικές και εναντιωματικές προτάσεις

Β1. Αποτελεσματικές προτάσεις

Β2. Εναντιωματικές προτάσεις

Εξασκούμαι ανοίγοντας και επιλύοντας τις παρακάτω ασκήσεις:

• Να βρεθούν οι υποθετικές, εναντιωματικές, παραχωρητικές και χρονικές προτάσεις 1.
• Να βρεθούν οι υποθετικές, εναντιωματικές, παραχωρητικές και χρονικές προτάσεις 2.
• Να βρεθούν οι υποθετικές, εναντιωματικές, παραχωρητικές και χρονικές προτάσεις 3.
• Να βρεθούν οι υποθετικές, εναντιωματικές, παραχωρητικές και χρονικές προτάσεις 4.
• Να βρεθεί σε ποιο είδος ανήκουν οι επιρρηματικές προτάσεις 1.
• Να βρεθεί σε ποιο είδος ανήκουν οι επιρρηματικές προτάσεις 2.
• Να βρεθεί σε ποιο είδος ανήκουν οι επιρρηματικές προτάσεις 3.
• Να βρεθεί σε ποιο είδος ανήκουν οι επιρρηματικές προτάσεις 4.

 

Εξασκούμαι επιλύοντας τις παρακάτω ασκήσεις:

• Να αναγνωρίσετε τις τελικές, αιτιολογικές και αποτελεσματικές προτάσεις και να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:

δευτερεύουσα πρόταση	είδος	εξάρτηση	εισαγωγή	συντακτική θέση

α. Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο.

β. Αφού δε διάβασες, καλά να πάθεις.

γ. Έπρεπε να τον τιμωρήσεις, για να ξανακάνει.

δ. Περάσαμε τόσο ωραία, ώστε πήραμε την απόφαση, να ξαναπάμε στο νησί.

ε. Απέφυγα να τον ρωτήσω γιατί άργησε να γυρίσει, επειδή τον είδα θυμωμένο.

στ. Χαίρομαι, που σε βλέπω ευτυχισμένο.

ζ. Πήγαινε στο θείο σου να του πεις να έρθει.

η. Μιλούσε τόσο σιγά, που δύσκολα τον άκουγες.

θ. Μια και πέρασα από τη Λάρισα είπα να σε επισκεφτώ.

• Στις επόμενες περιόδους να συμπληρώσετε τα κενά (όπου απαιτείται), να βρείτε το είδος και το συντακτικό ρόλο όλων των δευτερευουσών προτάσεων συμπληρώνοντας τον πίνακα που σας έχει δοθεί:

δευτερεύουσα πρόταση	είδος	εξάρτηση	εισαγωγή	συντακτική θέση

 

α. Πέρασα άσχημα· ώστε δεν πρόκειται να ξανάρθω και να υποστώ τα ίδια.

β. Δε νομίζω ότι είναι τόσο ανόητος, για να δεχτεί αυτούς τους επαχθείς όρους.

γ. Είναι τόσο ευαίσθητη,                                                                    .

β. Δε νομίζω ότι είναι τόσο ανόητος, για να δεχτεί αυτούς τους επαχθείς όρους.

γ. Είναι τόσο ευαίσθητη,                                                                     .

δ. Η θλίψη για την τραγωδία του τον έκανε κι έγινε κακεντρεχής με τους άλλους.

ε. Το λάθος σου στο διαγώνισμα δεν είναι τόσο σπουδαίο,                                                                  .

στ. Δεν είναι αφελής, ν’ αποκαλύψει τις ραδιουργίες του.

ζ. Προσβλήθηκε τόσο από τη συμπεριφορά του εργοδότη του, ώστε παραιτήθηκε αμέσως, παρόλο που ήξερε πολύ καλά ότι δεν επρόκειτο να βρει εύκολα ανάλογη θέση.

 

• Να μετατρέψετε την κύρια πρόταση σε αποτελεσματική και τη δευτερεύουσα αιτιολογική σε κύρια (προσπαθήστε να διαφοροποιείτε τους συνδέσμους εισαγωγής κάθε φορά)::

π.χ.    Επειδή είναι πολύ έξυπνος, περνάει τα μαθήματα με λίγο διάβασμα.

Είναι πολύ έξυπνος, ώστε περνάει τα μαθήματα με λίγο διάβασμα.

 

α. Επειδή έχει πολλή ζέστη σήμερα, σκέπτομαι τη μετακόμισή μας στο εξοχικό.

β. Αφού μάταια έψαξε για δουλειά τόσον καιρό, τελικά αναζήτησε την τύχη του εκτός Ελλάδας.

γ. Εγκατέλειψε τις σπουδές του στα Μαθηματικά, γιατί τον κέρδισε η μουσική.

 

• Στις επόμενες περιόδους να βρείτε το είδος και το συντακτικό ρόλο όλων των δευτερευουσών προτάσεων συμπληρώνοντας τον πίνακα που σας έχει δοθεί:

δευτερεύουσα πρόταση	είδος	εξάρτηση	εισαγωγή	συντακτική θέση

α. Αν και προσπάθησε πολύ, τελικά δεν τα κατάφερε.

β. Εγώ δεν θα υποχωρήσω, και να με απολύσουν.

γ. Μολονότι τού φέρθηκα ευγενικά, εκείνος εξακολουθούσε να είναι εχθρικός απέναντί μου.

δ. Τα μόνα που αγαπούσε ήταν τα αδέλφια του, κι ας τα έβλεπε μια φορά το χρόνο.

ε. Παρόλο που ζει τόσα χρόνια στην Αγγλία, δεν κατάφερε να μάθει καλά τη γλώσσα.

στ. Και δίπλα σου να ήμουν, πάλι δε θα μπορούσα να σε βοηθήσω.

ζ. Που να μ’ έδιωχναν, εγώ θα έκανα το σωστό και το δίκαιο.

 

• Να μετατρέψετε σε εναντιωματικές τις υπογραμμισμένες προτάσεις ή προσδιορισμούς (αλλάζετε τρόπο εισαγωγής κάθε φορά):

π.χ.    Πέρασα όλο το απόγευμα προσπαθώντας, όμως δεν έλυσα την άσκηση.

Μολονότι πέρασα όλο το απόγευμα προσπαθώντας, δεν έλυσα την άσκηση.

 

Την πλήρωσε όλη η τάξη, χωρίς να φταίνε οι περισσότεροι.

→

Σύρθηκα στη διαδήλωση, παρά τις διαφωνίες μου.

→

Παλεύοντας θαρραλέα με την ασθένεια τόσα χρόνια, τελικά κατέθεσε τα όπλα.

→

Δούλευα πολλά χρόνια για την εταιρεία αυτή, εντούτοις εξαναγκάστηκα σε παραίτηση.

→

Στεναχωρήθηκε πολύ, όμως δεν αντέδρασε.

→

Έχοντας πολλά χρόνια να δω τις παλιές μου συμμαθήτριες, ωστόσο τις αναγνώρισα όλες.

→