Α. Ερωτήσεις Κατανόησης

 

1. Ποια είναι η κυρίαρχη ψυχολογική κατάσταση του μικρού Νίκου την πρώτη μέρα στο σχολείο;

Απάντηση: Η κυρίαρχη κατάσταση είναι ο φόβος και η αγωνία. Ο μικρός Νίκος νιώθει το σχολείο σαν έναν άγνωστο και απειλητικό κόσμο. Η περιγραφή του δασκάλου και η αυστηρότητα του πατέρα του εντείνουν αυτό το συναίσθημα ανασφάλειας.

2. Πώς παρουσιάζεται η μορφή του δασκάλου στο απόσπασμα;

Απάντηση: Ο δάσκαλος παρουσιάζεται ως μια μορφή αυστηρή, επιβλητική και σχεδόν τρομακτική. Κρατάει μια βέργα, σύμβολο της σωματικής τιμωρίας εκείνης της εποχής, και ο λόγος του είναι κοφτός. Δεν επιδιώκει την αγάπη των μαθητών, αλλά την υπακοή μέσω του φόβου.

3. Ποια είναι η στάση του πατέρα απέναντι στον δάσκαλο και τι του ζητάει;

Απάντηση: Ο πατέρας εμφανίζεται πολύ αυστηρός και παραδοσιακός. Παραδίδει τον γιο του στον δάσκαλο λέγοντας τη χαρακτηριστική φράση: «Το κρέας δικό σου, τα κόκαλα δικά μου». Με αυτόν τον τρόπο, δίνει στον δάσκαλο το απόλυτο δικαίωμα να τιμωρεί σωματικά το παιδί του, αρκεί να το μορφώσει.

4. Πώς περιγράφει ο Καζαντζάκης την επαφή του με τα γράμματα και το βιβλίο;

Απάντηση: Για τον συγγραφέα, τα γράμματα δεν είναι απλώς σύμβολα, αλλά «ζωντανά όντα». Περιγράφει την ανάγνωση σαν μια ιερή μυσταγωγία και το βιβλίο σαν έναν θησαυρό που ανοίγει νέους ορίζοντες, παρά το γεγονός ότι το σχολικό περιβάλλον ήταν αρχικά εχθρικό.