Με βάση το παράθεμα και τις ιστορικές σας γνώσεις ποια ήταν η συνεισφορά των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα και ειδικότερα σε επίπεδο πολιτιστικό;
Η προσφορά των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία
Οι πρόσφυγες την περίοδο του μεσοπολέμου αντιμετωπίστηκαν με προκατάληψη και εχθρότητα από μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης. Ο διαπρεπής Έλληνας λαογράφος Δημήτριος Λουκάτος γράφει χαρακτηριστικά:
... Πρόσφυγες! Πόσες φορές το σκέφτηκα με τύψεις πως δεν τους φερθήκαμε όπως έπρεπε οι άλλοι Έλληνες. Τους είπαμε τουρκόσπορους και τους κοιτάξαμε με μίσος όταν δεν ψήφισαν το κόμμα μας. Δεν τους δεχτήκαμε με στοργή. Κι όμως, ο ερχομός του στην Ελλάδα στάθηκε σταθμός στην ιστορία της καινούργιας μας ζωής. Μαζί με τις συνήθειές τους, τις γνώσεις τους, τις λαϊκές τους τέχνες, έφεραν στην Ελλάδα την πλατύτερη σκέψη τους, την απέραντη ανατολίτικη ψυχή τους, τις φιλόξενες καρδιές τους, όλο καλοσύνη κι ανθρωπιά. Μπείτε στο σπίτι τους να χαρείτε το νοικοκυριό τους, το καλαίσθητο και καθαρό. Καθίστε σταυροπόδι στο τραπέζι τους το χαμηλό και φάτε από το νόστιμο φαγητό τους. Κουβεντιάστε μαζί τους και θα ακούσετε από τους γέρους σοφά ρητά, σκέψεις πλατιές και βιβλικές ιστορίες. Μονάχα έτσι θα τους γνωρίσετε καλά. Και θα βρείτε τότε πραγματική χαρά πλάι στους ανθρώπους αυτούς, τους καλόβολους και υπομονετικούς, που μας περίμεναν μακρὀθυμα τόσον καιρό, ώσπου να τους αγαπήσουμε. Δεν έπαψαν ούτε στιγμή να δουλεύουν για τον τόπο μας. Στη συγκινητική προσπάθεια τους, να ξαναστήσουν το νοικοκυριό τους, έκαναν μεγάλο καλό στην Ελλάδα, ζωντάνεψαν τη χέρσα γη, ξελόγγωσαν τα προβούνια, γέμισαν με στάρι και καπνά τις αποθήκες μας. Και τώρα, στη μεγάλη συμφορά της σκλαβιάς, της πατρίδας μας, οι άνθρωποι αυτοί στάθηκαν πραγματικοί ακρίτες, ηρωικά θύματα και αντάρτες εκδικητικοί στα βουνά της Μακεδονίας. Τότε, στον τραγικό μας γυρισμό από την Αλβανία, πρώτοι αυτοί μας άνοιξαν την αγκαλιά και στάθηκαν για μας πατρίδα και γονιοί, μας έδωσαν κουράγιο ν’ αντικρίσουμε τη νέα μας ζωή. Κι ύστερα, πήραν τα βουνά και χτύπησαν όπου μπόρεσαν τον κατακτητή. Και μόνο για τούτο το φέρσιμό τους αξίζει να βλέπουμε τους πρόσφυγες με θαυμασμό και ευγνωμοσύνη, να τους κοιτάζουμε με αγάπη και στοργή, σαν αδελφούς, να το ‘χουμε χαρά που ζουν ανάμεσά μας (15 Νοεμβρίου 1945).
Χρήστος Σαμουηλίδης, Ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού, εκδόσεις Αλκυών, Αθήνα χ.χ. σελίδα 356-357
