Μάθημα : ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β ΑΝΘΡ 2
Κωδικός : 1051020331
ΕΝΟΤΗΤΑ 8
Ο Γάιος Πλίνιος (στέλνει/λέει) χαιρετισμό (ή τις ευχές του) στον φίλο του Κορνήλιο Τάκιτο. Θα γελάσεις. Εγώ έπιασα τρία φοβερά αγριογούρουνα. «Ο ίδιος;» θα ρωτήσεις. Ο ίδιος. Καθόμουν κοντά στα δίχτυα· δεν υπήρχε κοντά μου κυνηγετική λόγχη αλλά γραφίδα και πλάκες αλειμμένες με κερί· σκεφτόμουν κάτι και κρατούσα σημειώσεις· αν και (είχα) άδεια τα δίχτυα, είχα όμως γεμάτες τις πλάκες. Τα δάση και η μοναξιά είναι μεγάλα ερεθίσματα της σκέψης. Όταν βρεθείς στο κυνήγι (ή όταν πας για κυνήγι), θα μπορέσεις κι εσύ να φέρεις πλάκες αλειμμένες με κερί: θα δεις να περιπλανιέται στα βουνά όχι η Άρτεμη αλλά η Αθηνά. Γειά σου (Έχε υγεία/γεια ή Να ‘σαι καλά)!
Γλωσσικά – Γραμματικά σχόλια
- Gaius: ονομαστική ενικ. του ουσ. Gaius, Gaii / Gai (αρσ. β΄ κλ.) = ο Γάιος. [Κλητική ενικ.: Gai.]
- Plinius: ονομαστική ενικ. του ουσ. Plinius, Plinii / Plini (αρσ. β΄ κλ.) = ο Πλίνιος. [Κλητική ενικ.: Plini.]
- Cornelio: δοτική ενικ. του ουσ. Cornelius, Cornelii / Corneli (αρσ. β΄ κλ.) = ο Κορνήλιος. [Κλητική ενικ.: Corneli.]
- rete, retis: Το συγκεκριμένο ουσιαστικό υπάγεται στη γ΄ κλίση και ως προς το γένος του είναι ουδέτερο. Όσα ουδέτερα ουσιαστικά της γ΄ κλίσης λήγουν σε -e, -al, -ar, σχηματίζουν τη γενική του πληθυντικού αριθμού σε –ium1και τις 3 όμοιες πτώσεις του πληθυντικού αριθμού (ονομαστική, αιτιατική, κλητική) σε –2 Επίσης, το συγκεκριμένο ουσιαστικό σχηματίζει την αφαιρετική του ενικού αριθμού σε –i/-e3 (στην αφαιρετική ενικού διαφοροποιούνται και τα avis, navis, unguis, collis).
- pugillares: Το συγκεκριμένο ουσιαστικό υπάγεται στα pluralia tantum, δηλαδή σε εκείνα τα ουσιαστικά που δεν σχηματίζουν ενικό αριθμό. Επίσης, σχηματίζει τη γενική του πληθυντικού αριθμού ως pugillarium. [Η αρχική του προέλευση εικάζεται ότι προέρχεται από το επίθετο pugillaris, -is, -e(τριγενές και δικατάληκτο) = ο, η χειροπληθής, το χειροπληθές, αυτός, -ή, -ό που γεμίζει τα χέρια, που μπορεί να κρατηθεί στην παλάμη· και για αυτό τον λόγο αιτιολογείται και ο σχηματισμός τη γενικής του πληθυντικού αριθμού σε –
- vacuus, -a, -um: Όσα επίθετα λήγουν σε -us και πριν από την κατάληξη -us υπάρχει φωνήεν, σχηματίζουν τα παραθετικά τους περιφραστικά με την προσθήκη του επιρρήματος magisγια τον συγκριτικό βαθμό (+ τον θετικό βαθμό του επιθέτου) και του επιρρήματος maxime για τον υπερθετικό βαθμό (+ τον θετικό βαθμό του επιθέτου).
Θετικός: vacuus, -a, -um Συγκριτικός: magis vacuus, -a, -um Υπερθετικός: maxime vacuus, -a, -um - cera, cerae: Το συγκεκριμένο ουσιαστικό υπάγεται στην α΄ κλίση των ουσιαστικών και ως προς το γένος του είναι θηλυκό. Υπάγεται στα ετερόσημα, δηλαδή σε εκείνα τα ουσιαστικά που έχουν διαφορετική σημασία στον ενικό και διαφορετική σημασία στον πληθυντικό αριθμό. Στον πληθυντικό αριθμό ταυτίζεται σημασιολογικά με το ουσιαστικό pugillares.
cera, cerae = κερί
≠
cerae, cerarum = pugillares, pugillarium = πλάκες αλειμμένες με κερί - licebit:απρόσωπο ρήμα. Τα απρόσωπα ρήματα της λατινικής γλώσσας ακολουθούν τη σύνταξη των απρόσωπων ρημάτων της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και δεν διαθέτουν:
Σουπίνο (άρα και μετοχή, υποτακτική και απαρέμφατο μέλλοντα)
Μετοχή ενεστώτα, εκτός από το licens που λειτουργεί ως επίθετο και σημαίνει ελεύθερος/αχαλίνωτος
Προστακτικές, εκτός από το liceto (που χρησιμοποιείται σε νόμους) και
γερούνδιο.
- Τα κύρια ονόματα δεν σχηματίζουν κατά κανόνα πληθυντικό αριθμό (Gaius, Plinius, Cornelius, Tacitus).
- salus, salutis: Το συγκεκριμένο ουσιαστικό υπάγεται στη γ΄ κλίση και ως προς το γένος του είναι θηλυκό. Ωστόσο, επειδή πρόκειται για αφηρημένη έννοια ο πληθυντικός αριθμός δεν είναι εύχρηστος.
- Το αριθμητικό tres, tres, tria είναι απόλυτο. Παρακάτω παρατίθεται αναλυτικά η κλίση του (τα αριθμητικά, όταν κλίνονται ως επίθετα, δεν σχηματίζουν κλητική, αλλιώς είναι άκλιτα).
|
|
Αρσενικό & Θηλυκό |
Ουδέτερο |
|
Nominativus |
tres |
tria |
|
Genetivus |
trium |
trium |
|
Dativus |
tribus |
tribus |
|
Accusativus |
tres |
tria |
|
Vocativus |
- |
- |
|
Ablativus |
tribus |
tribus |
Γραμματική
Ουσιαστικά
A΄ κλίση
Θηλυκά
cera, -ae (κερί)
cerae, -arum (πλάκες αλειμένες με κερί)
Diana,-ae (δεν έχει πληθυντικό)
Minerva,-ae (δεν έχει πληθυντικό)
silva,-ae
Β΄ κλίση
Αρσενικά
aper, apri
Cornelius, -ii,- (i) (δεν έχει πληθυντικό)
Gaius, -ii,- (i) (δεν έχει πληθυντικό)
Plinius, -ii,- (i) (δεν έχει πληθυντικό)
stilus, -i
Tacitus, -i (δεν έχει πληθυντικό)
Ουδέτερα
incitamentum,-i
venabulum,-i
Γ΄ κλίση
Αρσενικά
mons, -ntis
pugillares, – ium (δεν έχει ενικό)
Θηλυκά
solitudo, -inis
cogitatio,-onis
venatio, – onis
Ουδέτερα
rete, -is
ΕΠΙΘΕΤΑ
Β΄ κλίση
Δεν υπάρχει ο αντίστοιχος θετικός βαθμός του επιθέτου. Υπάρχει μόνο το επίρρημα prope: (Συγκριτικός: propior, -ior, -ius, Υπερθετικός: proximus, -a, -um)
vacuus, -a, -um: (Συγκριτικός: magis vacuus, -a, -um, Υπερθετικός: maxime vacuus, -a, -um)
plenus, -a, -um: (Συγκριτικός: plenior, -ior, -ius, Υπερθετικός: plenissimus, -a, -um)
magnus, -a, -um: (Συγκριτικός: maior, -ior, -ius, Υπερθετικός: maximus, -a, -um)
Γ΄ κλίση
ferox, ferox, ferox (γεν. ferocis): (Συγκριτικός: ferocior, -ior, -ius, Υπερθετικός: ferocissimus, -a, -um).
Αρχικοί Χρόνοι Ρημάτων
1η Συζυγία
interrogo, interrogavi, interrogatum, interrogāre
cogito, cogitavi, cogitatum, cogitāre
enoto, enotavi, enotatum, enotāre
adporto, adportavi, adportatum, adportāre
erro, erravi, erratum, errāre
2η Συζυγία
rideo, risi, risum, ridēre
sedeo, sedi, sessum, sedēre
habeo, habui, habitum, habēre
licet, licuit/licitum est, licēre
video, vidi, visum, vidēre
3η Συζυγία
capio, cepi, captum, capĕre (ανήκει στα 15 ρήματα σε -io)
ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ
sum, fui, - , esse