Μάθημα : Ηχόχρωμα

Κωδικός : 1701001409

001 - ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Ενότητες μαθήματος

τα ηχοχρώματα της Jazz

θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε στερεότυπα στην κοινή πρόσληψη και στη συνέχεια να τα αποδομήσουμε. Ακόμη και σε σχολικά εγχειρίδια μπορεί να βρει κάποιος ένα πολύ διαδεδομένο λάθος, την άποψη ότι το σαξόφωνο και το ηχόχρωμά του είναι από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της τζαζ. Η άποψη αυτή, παντελώς λανθασμένη, αποπροσανατολίζει και παρακωλύει τη συζήτηση. Στην πραγματικότητα, το ηχόχρωμα του σαξοφώνου είναι πολύ σημαντικό μόνο στην περίοδο του Bebop (λόγω του Charlie Parker) και έπειτα ξανά λόγω της μεγάλης επιρροής σημαντικών πρωτοπόρων όπως ο John Coltrane και ο Wayne Shorter. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις όμως, δεν είναι το ηχόχρωμα του οργάνου, αλλά το περιεχόμενο της ίδιας της μουσικής που καθορίζει τη σημαντικότητα αυτών των ανθρώπων. Έμειναν στην ιστορία δηλαδή λόγω του ΤΙ έπαιξαν, και όχι με τι όργανο. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι ούτε ο Πάρκερ ούτε ο Κολτρέιν είχαν ποτέ ενδιαφερθεί ουσιαστικά για να βελτιώσουν το ηχόχρωμά τους, σε αντίθεση με τον Shorter και τον Cannonball Adderley.

Όμως, υπάρχει και μία περίπτωση όπου το ηχόχρωμα αποτελεί πρωταγωνιστική παράμετρο στην πρόσληψη και τη σημασία ενός συγκεκριμένου μουσικού κομματιού: Πρόκειται για το Take Five, πιθανό το δημοφιλέστερο κομμάτι της τζαζ όλων των εποχών. Στο συγκεκριμένο κομμάτι, ο βελούδινος και εξαιρετικά δουλεμένος στη λετομέρεια ήχος του Paul Desmond είναι τουλάχιστον ισάξιος με το γεγονός ότι το κομμάτι χρησιμοποιεί την λιγότερο συνηθισμένη ρυθμική αγωγή των 5/4. η εμμονή του Πολ με την καθαρότητα του άλτο σαξοφώνου του όμως, τον φέρνει πολύ κοντά στη νοοτροπία ενός "κλασικού" μουσικού, απομακρύνοντάς τον αναγκαστικά από τον πυρήνα της τζαζ προσέγγισης και φιλοσοφίας. Και είναι αρκετά περίεργο, έως και ελαφρώς τραγικό, ότι το δημοφιλέστερο  (σύμφωνα με πολλές πηγές) τζαζ κομμάτι, δεν είναι σε καμία περίπτωση αντιπροσωπευτικό της τζαζ μουσικής αντίληψης!