Μάθημα : Προγραμματισμός στην Python
Ενότητα 1 - Βασικές Έννοιες & Τύποι Δεδομένων
- Θα γνωρίσουμε το Thonny, το ψηφιακό εργαστήριο στο οποίο θα γράφουμε και θα δοκιμάζουμε τον κώδικά μας.
- Θα μάθουμε για τους Τύπους Δεδομένων (Data Types), δηλαδή πώς η Python ξεχωρίζει έναν ακέραιο αριθμό, έναν δεκαδικό ή μια λέξη.
- Θα ανακαλύψουμε τις Μεταβλητές (Variables), οι οποίες λειτουργούν σαν «κουτιά μνήμης» για να αποθηκεύουμε τις πληροφορίες μας.
- Θα δούμε τους Τελεστές (Operators), δηλαδή τα σύμβολα με τα οποία κάνουμε μαθηματικές πράξεις και συγκρίσεις.
Γνωριμία με το Περιβάλλον Εργασίας (Thonny IDE)
- New (Λευκή σελίδα): Δημιουργία ενός νέου αρχείου κώδικα.
- Open (Φάκελος): Άνοιγμα ενός αποθηκευμένου προγράμματος.
- Save (Δισκέτα): Αποθήκευση του κώδικα. Προσοχή: Τα αρχεία της Python πρέπει πάντα να αποθηκεύονται με την κατάληξη
.py(π.χ.askisi1.py). - Run (Πράσινο κουμπί ▷): Πατώντας το, ο υπολογιστής διαβάζει τον κώδικα που γράψαμε στον κειμενογράφο και τον εκτελεί.
- Stop (Κόκκινο σήμα): Σταματάει την εκτέλεση του προγράμματος αν αυτό κολλήσει.
- Εκεί γράφουμε τις εντολές του προγράμματός μας.
- Μπορούμε να γράψουμε πολλές γραμμές κώδικα μαζί, να τις διορθώσουμε και να τις αποθηκεύσουμε.
- Αριστερά υπάρχουν αριθμοί (1, 2, 3...) που μας δείχνουν τη γραμμή του κώδικα, κάτι που μας βοηθάει πολύ όταν η Python μάς εμφανίζει κάποιο λάθος.
- Εμφάνιση αποτελεσμάτων: Όταν πατάμε το πράσινο κουμπί Run, το αποτέλεσμα του κώδικα (η έξοδος) εμφανίζεται εδώ.
- Άμεση εκτέλεση: Αν γράψουμε μια μεμονωμένη εντολή απευθείας δίπλα στα σύμβολα
>>>και πατήσουμε Enter, η Python θα την εκτελέσει ακαριαία. Είναι το ιδανικό μέρος για να δοκιμάζουμε γρήγορα απλές μαθηματικές πράξεις.
Τύποι Δεδομένων (Data Types)
- Ακέραιοι (
int): Αντιπροσωπεύουν ολόκληρους αριθμούς χωρίς δεκαδικά ψηφία (θετικούς, αρνητικούς ή το μηδέν). Χρησιμοποιούνται για μετρήσεις και ακριβείς ποσότητες.- Παράδειγμα:
10,-3,0
- Παράδειγμα:
- Πραγματικοί αριθμοί (
float): Αντιπροσωπεύουν δεκαδικούς αριθμούς (με υποδιαστολή). Χρησιμοποιούνται για μετρήσεις ακριβείας ή επιστημονικούς υπολογισμούς.- Παράδειγμα:
10.0,-3.5,0.01
- Παράδειγμα:
- Συμβολοσειρές (
str): Χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση κειμένου. Αποτελούνται από μια ακολουθία χαρακτήρων που περικλείονται υποχρεωτικά σε μονά (' ') ή διπλά (" ") εισαγωγικά. Είναι αμετάβλητος τύπος.- Παράδειγμα:
"hello",'world'
- Παράδειγμα:
- Δυαδικές/Λογικές τιμές (
bool): Παίρνουν μόνο δύο τιμές:True(Αληθές) ήFalse(Ψευδές). Αποτελούν τη βάση για τη λήψη αποφάσεων από τον υπολογιστή.- Παράδειγμα:
is_valid = True,has_finished = False
- Παράδειγμα:
- Λίστες (
list): Διατεταγμένες συλλογές στοιχείων μέσα σε αγκύλες[]. Τα στοιχεία μπορεί να είναι διαφορετικού τύπου και επιτρέπονται τα διπλότυπα. Είναι μεταβλητές (mutable), δηλαδή αλλάζουν.- Παράδειγμα:
[1, "a", 3.14]
- Παράδειγμα:
- Πλειάδες (
tuple): Διατεταγμένες συλλογές μέσα σε παρενθέσεις(). Μοιάζουν με τις λίστες, αλλά είναι αμετάβλητες (immutable)• δεν μπορούν να τροποποιηθούν μετά τη δημιουργία τους.- Παράδειγμα:
(10, 20, 30)
- Παράδειγμα:
- Λεξικά (
dict): Συλλογές που αποθηκεύουν δεδομένα σε ζευγάρια κλειδιού-τιμής (key: value) μέσα σε άγκιστρα{}. Χρησιμοποιούμε το μοναδικό κλειδί για να βρούμε την τιμή.- Παράδειγμα:
{"name": "John", "age": 30}
- Παράδειγμα:
- Σύνολα (
set): Μη διατεταγμένες συλλογές στοιχείων μέσα σε άγκιστρα{}, όπου κάθε στοιχείο είναι αυστηρά μοναδικό (δεν επιτρέπονται διπλότυπα).- Παράδειγμα:
{1, 2, 3}
- Παράδειγμα:
- Μηδενική Τιμή (
NoneType): Περιέχει μόνο την τιμήNone. Αντιπροσωπεύει την απουσία τιμής ή μια «άδεια» μεταβλητή που θα πάρει τιμή αργότερα.- Παράδειγμα:
result = None
- Παράδειγμα:
Μεταβλητές (Variables)
=). Στα αριστερά γράφουμε το όνομα της μεταβλητής και στα δεξιά την τιμή που θέλουμε να κλείσουμε μέσα της:# Δημιουργία μεταβλητών και αποθήκευση τιμών
age = 12
name = "Μιχάλης"
score = 95.5
# Εμφάνιση των τιμών στην οθόνη
print(age)
print(name)
print(score)
- Τι επιτρέπεται: Το όνομα μπορεί να περιέχει γράμματα (λατινικά ή ελληνικά), αριθμούς και την κάτω παύλα (
_). Προτείνεται η χρήση μόνο του λατινικού αλφαβήτου. - Τι ΔΕΝ επιτρέπεται:
- Δεν μπορεί να ξεκινάει με αριθμό (π.χ. το
1_scoreείναι λάθος, τοscore_1είναι σωστό). - Δεν μπορεί να περιέχει κενά διαστήματα (π.χ. το
my ageείναι λάθος, τοmy_ageείναι σωστό). - Δεν μπορεί να είναι λέξη-κλειδί της Python (όπως
if,for,True,print).
- Δεν μπορεί να ξεκινάει με αριθμό (π.χ. το
- Προσοχή στα Κεφαλαία/Πεζά (Case Sensitivity): Η Python ξεχωρίζει τα πεζά από τα κεφαλαία γράμματα. Η μεταβλητή
Nameκαι η μεταβλητήnameθεωρούνται δύο διαφορετικά κουτιά μνήμης.
Τελεστές Πράξεων (Operators)
- Πρόσθεση (
+): Προσθέτει δύο αριθμούς. Παράδειγμα:3 + 2επιστρέφει5. - Αφαίρεση (
-): Αφαιρεί τον δεύτερο αριθμό από τον πρώτο. Παράδειγμα:3 - 2επιστρέφει1. - Πολλαπλασιασμός (
*): Πολλαπλασιάζει δύο αριθμούς. Παράδειγμα:3 * 2επιστρέφει6. - Διαίρεση (
/): Διαιρεί δύο αριθμούς και επιστρέφει πάντα δεκαδικό αποτέλεσμα (float). Παράδειγμα:3 / 2επιστρέφει1.5. - Διαίρεση ακεραίων (
//): Κάνει τη διαίρεση αλλά κρατάει μόνο το ακέραιο μέρος, πετώντας τα δεκαδικά ψηφία. Παράδειγμα:3 // 2επιστρέφει1. - Υπόλοιπο (
%): Μας δίνει το υπόλοιπο μιας ακέραιας διαίρεσης. Παράδειγμα:3 % 2επιστρέφει1. - Ύψωση σε δύναμη (
**): Υψώνει τον πρώτο αριθμό στη δύναμη του δεύτερου. Παράδειγμα:3 ** 2(δηλαδή 32) επιστρέφει9.
True ή False.- Ίσο (
==): Ελέγχει αν δύο τιμές είναι ακριβώς ίδιες. Παράδειγμα:3 == 2επιστρέφειFalse. - Άνισο (
!=): Ελέγχει αν δύο τιμές είναι διαφορετικές μεταξύ τους. Παράδειγμα:3 != 2επιστρέφειTrue. - Μικρότερο (
<): Παράδειγμα:5 < 8επιστρέφειTrue. - Μικρότερο ή ίσο (
<=): Ελέγχει αν η αριστερή τιμή είναι μικρότερη ή ίση με τη δεξιά. - Μεγαλύτερο (
>): Παράδειγμα:5 > 8επιστρέφειFalse. - Μεγαλύτερο ή ίσο (
>=): Παράδειγμα:7 >= 4επιστρέφειTrue.
Λογικοί Τελεστές
- και (
and): ΕπιστρέφειTrueμόνο αν είναι αληθείς και οι δύο συνθήκες που εξετάζουμε. Παράδειγμα:True and FalseεπιστρέφειFalse. - ή (
or): ΕπιστρέφειTrueαν τουλάχιστον μία από τις συνθήκες είναι αληθής. Παράδειγμα:True or FalseεπιστρέφειTrue. - όχι (
not): Αντιστρέφει τη λογική τιμή (το True γίνεται False και το αντίστροφο). Παράδειγμα:not TrueεπιστρέφειFalse.