Μάθημα : ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2901010217 - ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΒΑΛΛΙΑΝΟΥ

Ενότητες μαθήματος

Μάθημα 13 : Τα αλκάλια

Μάθημα 14: Ο άνθρακας Μάθημα 12 : Γιατί υπάρχουν χημ...

Μάθημα 13

2. Tα αλκάλια ( σελ. 52 - 54)

  • Τα στοιχεία της 1ης ομάδας του Περιοδικού Πίνακα εκτός από το υδρογόνο ονομάζονται Αλκάλια και είναι το Λίθιο, Li, το Νάτριο, Na, το Κάλιο, K, το Ρουβίδιο, Rb, το Καίσιο, Cs, και το Φράγκιο, Fr.
  • Τα αλκάλια είναι μαλακά, δηλαδή μπορούν να κοπούν με μαχαίρι, έχουν χαμηλά σημεία τηξης (εύτηκτα μέταλλα) και έχουν μικρή πυκνότητα. 
  • Μια σημαντική χημική ιδιότητα των αλκαλίων είναι η αντίδρασή τους με το νερό, από την οποία παράγονται βάσεις, ενώ παράλληλα εκλύεται υδρογόνο σύμφωνα με την αντίδραση:

      2Na + 2Η2 Ο → 2NaOΗ + Η2

Στο πείραμα αυτό, ένα μικρό κομμάτι νατρίου, Na, προστίθεται σε ένα ποτήρι με νερό. Η αντίδραση είναι εντονότατη και ισχυρά εξώθερμη. Το νερό σε επαφή με το νάτριο βράζει και το νάτριο φαίνεται να τρέχει πάνω στο νερό. Μετά την αντίδραση, η θερμοκρασία του νερού έχει ανέβει αρκετά.

Το αέριο που συλλέγεται κατά την αντίδραση προκαλεί κρότο αν πλησιάσουμε ένα σπίρτο, ενώ το διάλυμα που προκύπτει αλλάζει το χρώμα του δείκτη φαινολοφθαλεΐνη κόκκινο.

Το λίθιο αντιδρά ήπια με το νερό, το νάτριο πιο δραστικά, ενώ η αντίδραση του καλίου με το νερό είναι βίαιη. Όσον αφορά την αντίδραση του ρουβιδίου και του καίσιου καλύτερα να παρακολουθήσετε το παρακάτω βίντεο.

  • Μια άλλη χημική ιδιότητα των αλκαλίων είναι ότι αντιδρούν με το οξυγόνο και δίνουν οξείδια. Το Na φυλάσσεται σε δοχεία που περιέχουν πετρέλαιο, γιατί μόλις εκτεθεί στον αέρα, αντιδρά με το οξυγόνο και χάνει την λάμψη του.
  • Τα αλκάλια αποβάλουν εύκολα ένα ηλεκτρόνιο και μετατρέπονται σε κατιόντα με ένα θετικό στοιχειώδες φορτίο.

Εργασία γαι το σπίτι: Η άσκηση που ακολουθεί.