Μάθημα : ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (από 2025)

Μαθησιακοί στόχοι 

Το Διαδίκτυο και ο Παγκόσμιος Ιστός

Ο/η μαθητής/-τρια να:

- αναγνωρίζει το Διαδίκτυο ως μέσο επικοινωνίας, συνεργασίας, ενημέρωσης, ψυχαγωγίας και πολιτισμού

- αναγνωρίζει και να αναφέρει τις βασικές υπηρεσίες του Διαδικτύου

- χρησιμοποιεί τις κύριες λειτουργίες ενός λογισμικού πλοήγησης στον Παγκόσμιο Ιστό (διαχείριση αγαπημένων, διαχείριση προβολών, εκτύπωσης, λήψεων)

- επιλέγει ιστότοπους και να πλοηγείται σε αυτούς με στόχο την αναζήτηση πληροφοριών 

- διακρίνει διάφορες κατηγορίες ιστότοπων (.gr, .com, .gov, .edu κ.λπ.).

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Ο/η μαθητής/-τρια να:

- χρησιμοποιεί το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο για να επικοινωνήσει και να ανταλλάξει πληροφορίες (σύνθεση και αποστολή μηνύματος, επισύναψη αρχείου, απάντηση, προώθηση, διαχείριση φακέλων μηνυμάτων κ.λπ.)

- διαχειρίζεται τα αρχεία που επισυνάπτονται σε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου

- διακρίνει τις διαφορές μεταξύ του λογισμικού διαχείρισης ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και μιας διαδικτυακής υπηρεσίας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου

Αναζήτηση στον Παγκόσμιο Ιστό

Ο/η μαθητής/-τρια να:

- χρησιμοποιεί τις κύριες λειτουργίες μιας μηχανής αναζήτησης για την αναζήτηση πληροφοριών για έναν συγκεκριμένο σκοπό

- εφαρμόζει αποτελεσματικές στρατηγικές αναζήτησης με παραδοσιακές μηχανές αναζήτησης (π.χ. Chrome Google)

- αξιολογεί και να αξιοποιεί τα αποτελέσματα της αναζήτησης με στόχο την ανεύρεση πληροφοριών για έναν συγκεκριμένο σκοπό

- αναγνωρίζει την προέλευση μιας πληροφορίας από πηγές στον Παγκόσμιο Ιστό (συντάκτης, φορέας, ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης κ.λπ.)

- χρησιμοποιεί τεχνικές και κριτήρια αξιολόγησης των πληροφοριών που αναζητά σε ηλεκτρονικές πηγές (συνάφεια, εγκυρότητα, αξία και χρησιμότητα των πληροφοριών για τον συγκεκριμένο σκοπό).

Διαδίκτυο των Πραγμάτων 

Ο/η μαθητής/-τρια να:

- ορίζει το Διαδίκτυο των Πραγμάτων και να εξηγεί την έννοια των συνδεδεμένων συσκευών

- περιγράφει πώς οι συσκευές του Διαδικτύου των Πραγμάτων επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω του Διαδικτύου χρησιμοποιώντας αισθητήρες, δεδομένα και δίκτυα.

- εντοπίζει και να περιγράφει πρακτικές εφαρμογές του Διαδικτύου των Πραγμάτων στην καθημερινή ζωή

- αναφέρει τα πλεονεκτήματα του Διαδικτύου των Πραγμάτων καθώς και τις προκλήσεις

- εξηγεί πώς το Διαδίκτυο των Πραγμάτων ενσωματώνεται με άλλες αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Μηχανική Μάθηση και η υπολογιστική νέφους.

Πνευματικά Δικαιώματα 

Ο/η μαθητής/-τρια να:

- σέβεται και να αναφέρει τα πνευματικά δικαιώματα σε πληροφορίες και λογισμικό που αντλεί από πηγές στον Παγκόσμιο Ιστό

- αναπτύξει ικανότητες στοχοθεσίας και αυτορρύθμισης κατά την πλοήγηση σε πηγές στον Παγκόσμιο Ιστό

- αναγνωρίζει τις άδειες χρήσης περιεχομένου και λογισμικού που αντλεί από πηγές στον Παγκόσμιο Ιστό

- επιχειρηματολογεί για τις συνέπειες της πειρατείας λογισμικού και προϊόντων πνευματικής δημιουργίας

- εφοδιάζει προϊόντα που δημιούργησε με άδειες Creative Commons.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.6 Πνευματικά δικαιώματα

Η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων προστατεύει τα δημιουργήματα του ανθρώπινου νου που είναι πρωτότυπα και δίνει στον δημιουργό τους δύο αποκλειστικά δικαιώματα:
1. το αποκλειστικό δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τα έργα του όπως θέλει, βγάζοντας ακόμα και χρήμα-
τα από αυτά (περιουσιακό δικαίωμα) και
2. το αποκλειστικό δικαίωμα αφενός να αναγνωρίζεται ως ο δημιουργός των έργων του και αφετέρου
να αποφασίζει αν και πώς θα χρησιμοποιηθούν τα έργα αυτά από τους άλλους (ηθικό δικαίωμα).

Συνεπώς, αν θέλουμε να αξιοποιήσουμε κάποιο έργο που δεν είναι δικό μας, θα πρέπει να πάρουμε την άδεια του δημιουργού για όσο διάστημα ισχύουν τα πνευματικά του δικαιώματα (δηλαδή έως και 70 χρόνια μετά τον θάνατό του).

Υπάρχει τρόπος να χρησιμοποιήσουμε τις δημιουργίες των άλλων χωρίς να παραβιάζουμε τα πνευματικά τους δικαιώματα; 

Α) Ένας τρόπος να χρησιμοποιήσουμε τις δημιουργίες των άλλων χωρίς να παραβιάζουμε τα πνευματικά τους δικαιώματα είναι η Δίκαιη Χρήση (Fair Use).

Β) Ένας ακόμα τρόπος να χρησιμοποιήσουμε δημιουργίες άλλων, χωρίς να παραβιάζουμε τα πνευματικά τους δικαιώματα είναι να πάρουμε έργα που έχουν περιέλθει στον Δημόσιο Τομέα (Public Domain).

Περιεχόμενο που έχει περιέλθει στον Δημόσιο Τομέα μπορούμε να βρούμε σε βιβλιοθήκες, μουσεία, καθώς και σε πολλές διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως η Wikimedia Commons (με πολυμέσα), η Project Gutenberg (με e-books, κυρίως από λογοτεχνικά έργα), η Internet Archive (με βιβλία, ταινίες, μουσική), η Public Domain Review (με περιεχόμενο για τέχνη, λογοτεχνία, ιστορία και πολιτισμό).

Γ) Οι άδειες Creative Commons είναι ο δημοφιλέστερος τύπος αδειών πνευματικών δικαιωμάτων. Ανήκουν σε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό, που προσφέρει έναν απλό και δωρεάν τρόπο αδειοδότησης των ψηφιακών μας έργων. Δίνουν, δηλαδή, τη δυνατότητα στους δημιουργούς να ορίζουν σαφώς τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που θέλουν να παραχωρήσουν στους άλλους, ώστε να μη χρειάζεται να τους ζητούν άδεια κάθε φορά που θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις δημιουργίες τους.

Πολλοί ιστότοποι διαθέτουν ψηφιακό περιεχόμενο με άδειες Creative Commons, όπως οι Wikimedia Commons (εικόνες, βίντεο, ήχοι), Openverse (εικόνες, ήχους), Pixabay (εικόνες, βίντεο, σχέδια, ήχοι, μουσική), Flaticon (εικονίδια και γραφικά), freemusicarchive (ήχοι) κ.ά.