Μάθημα : Εργαστήρια Δεξιοτήτων Δ Τάξη

Απο που έρχεται η τροφή

Video

Τροφική Αλυσίδα

ΓΙΑΤΙ ΤΡΩΜΕ; Ναι, όλοι τρώμε, αλλά  αναρωτηθήκατε ποτέ ΓΙΑΤΙ τρώμε; Κάποια ζώα τρώνε φυτά. Άλλα τρώνε μικρότερα ζώα. Υπάρχουν και κάποια ζώα που τρώνε και ζώα και φυτά – για πείτε μου ένα; Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ! Το θέμα, όμως, είναι ότι δεν τρώμε απλά και μόνο επειδή πεινάμε… Ή επειδή βαριόμαστε… Τρώμε, επειδή χρειαζόμαστε την τροφή για να ζήσουμε. Συγκεκριμένα, χρειαζόμαστε την ενέργεια την οποία το φαγητό δίνει στο σώμα μας προκειμένου να αναπτυχθεί, να κινηθεί και να ζεσταθεί.

Όποιο φαγητό κι αν επιλέξουμε να φάμε, χρησιμοποιούμε την ενέργεια που μας δίνει για να παραμείνουμε ζωντανοί. Αλλά πώς αυτή η ενέργεια καταφέρνει να τρυπώνει μέσα στα φαγητά μας; Η απάντηση είναι η εξής: Η ενέργεια
μεταφέρεται από οργανισμό σε οργανισμό μέσω της τροφικής αλυσίδας. Κάθε οργανισμός (φυτό ή ζώο)
αποτελεί έναν κρίκο της αλυσίδας αυτής. Πιθανόν να έχετε ακούσει ότι ο άνθρωπος βρίσκεται στην κορυφή
της τροφικής αλυσίδας. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή τρώμε σχεδόν τα πάντα, αλλά τίποτα δεν προσπαθεί
να φάει εμάς (τουλάχιστον όχι στην καθημερινότητά μας – ε, αν βρεθούμε στην άγρια ζούγκλα, πιθανόν τα
πράγματα να αλλάξουν…). Τι ΑΚΡΙΒΩΣ είναι, όμως, η τροφική αλυσίδα;
Τροφική αλυσίδα ονομάζουμε μια σειρά από καταναλωτές που εξαρτώνται και τρέφονται ο ένας από τον
άλλο, όπως τα σαρκοφάγα ζώα, που τρέφονται με φυτοφάγα ζώα, και που με τη σειρά τους καταναλώνουν
φυτικούς οργανισμούς.
Με πιο απλά λόγια, σκεφτόμαστε ποιος τρώει ποιον και τοποθετούμε τους οργανισμούς σε μια σειρά έτσι
ώστε ο καθένας να αποτελεί τροφή για τον επόμενο. Η αλυσίδα που δημιουργείται ονομάζεται τροφική αλυσίδα.
Στο φυσικό περιβάλλον, όμως, τα φυτά είναι περισσότερα από τα φυτοφάγα ζώα, ενώ και αυτά με τη σειρά τους είναι περισσότερα από τα σαρκοφάγα ζώα. Έτσι, μπορούμε να απεικονίσουμε τη σχέση αυτή με μια πυραμίδα, την οποία ονομάζουμε τροφική πυραμίδα.
Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται οι μύκητες, τα βακτήρια και ορισμένοι ασπόνδυλοι οργανισμοί. Ακολουθούν τα φυτά, ενώ -ανεβαίνοντας προς την κορυφή της πυραμίδας-συναντάμε πρώτα τα φυτοφάγα ζώα, στη συνέχεια τα σαρκοφάγα και στην κορυφή τα παμφάγα ζώα.
Οι τροφικές αλυσίδες και οι τροφικές πυραμίδες αποτελούν κάποιες πολύ απλές μορφές απεικόνισης των τροφικών σχέσεων.
Όλοι αυτοί οι οργανισμοί, ωστόσο, θα πρέπει να ζουν στην ίδια «γειτονιά» - αλλιώς πώς θα συναντηθούν για
να… φάει ο ένας τον άλλο; Φυσικά, στον πλανήτη μας δεν υπάρχει μόνο μία γειτονιά. Υπάρχουν διαφορετικές γειτονιές και η μία επηρεάζει την άλλη. Μάλιστα, όχι μόνο την επηρεάζει, αλλά η ομαλή λειτουργία της καθεμίας εξαρτάται από την ομαλή λειτουργία της άλλης. Όλες αυτές οι γειτονιές δημιουργούν μία ακόμα μεγαλύτερη γειτονιά -ένα σύστημα, θα μπορούσαμε να πούμε- το οποίο ονομάζεται ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ. Κάθε οικοσύστημα στον πλανήτη μας έχει τον δικό του σημαντικό ρόλο.
Το οικοσύστημα είναι ένας φυσικός χώρος ο οποίος αποτελείται από ζωντανούς οργανισμούς (φυτά, ζώα)
και ανόργανή ύλη (φως, νερό, χώμα, αέρα, θερμοκρασία) που αλληλοεπιδρούν και ανταλλάσσουν ενέργεια
μεταξύ τους.
Η τροφική αλυσίδα-πυραμίδα, λοιπόν, μας δείχνει ποιος τρώει ποιον μέσα σε ένα οικοσύστημα. Πώς λειτουργεί, όμως, μια τροφική αλυσίδα-πυραμίδα; Αυτό θα το δούμε ευθύς αμέσως!

Όλα ξεκινούν από τον ήλιο! Τα φυτά απορροφούν ενέργεια από τις ακτίνες του ήλιου και την μετατρέπουν σε χημική ενέργεια. Το διοξείδιο του άνθρακα και το νερό μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας μετατρέπεται σε σάκχαρα και οξυγόνο. Όλη η ενέργεια αυτή μένει κρυμμένη στα φυτά μέχρι ένα φυτοφάγο ζώο -π.χ. ένας λαγός!- να φάει τα φυτά. Τότε, η ενέργεια αυτή μεταφέρεται στον λαγό μέχρι να τον βάλει στο μάτι ένας… λύκος. Επόμενο βήμα; Η ενέργεια περνάει στον λύκο και σταματάει εκεί μια και -στο συγκεκριμένο οικοσύστημα- ο λύκος βρίσκεται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. Λογικό! Κοιτάχτε πόσο φοβερός είναι!!! Ό,τι μείνει από τον λαγό, θα περάσει μέσα από τα περιττώματα του λύκου, τα βακτήρια, τους μύκητες και ορισμένους ασπόνδυλους οργανισμούς -γνωστούς και ως αποικοδομητές- και πάλι στα φυτά δίνοντάς τους επιπλέον τροφή για να μεγαλώσουν ακόμα περισσότερο.

Τροφική αλυσίδα παιχνίδι:

Τροφική αλυσίδα 1

Τροφική αλυσίδα 2

Τροφική αλυσίδα 3

Τροφική αλυσίδα 4

Τροφική αλυσίδα 5