Μάθημα : Ιστορία Γ' Λυκείου Ανθρωπιστικών Σπουδών

Β. ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ (1844-1880)

1. Το Σύνταγμα του 1844 2. Η παρακμή των "ξενικών" κομμάτων κατά την περίοδο της συνταγματικής μοναρχίας 3. Η "νέα γενιά" 4. Η Εθνοσυνέλευση του 1862-1864  

Πάτησε εδώ για να μελετήσεις τις ενότητες από το ψηφιακό σχολικό εγχειρίδιο.

Σημειώσεις του μαθήματος 

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να διαβάσεις τις ενότητες του μαθήματος με τη μορφή σημειώσεων. Πάτησε στο αρχείο και κατέβασε στον υπολογιστή σου τις σημειώσεις.

Ενότητα 1 Το Σύνταγμα του 1844

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να δεις την παρουσίαση της ενότητας σε μορφή mp4 video.

1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΩΝ

Διάβασε τις παρακάτω πηγές και απάντησε στο ερώτημα που ακολουθεί. 

Πηγή 1

Την 8 Νοεµβρίου 1843 συνήλθεν η «της Γ΄ Σεπτεµβρίου εν Αθήναις Εθνική Συνέλευσιν». Ο Όθων, κηρύσσων την έναρξιν των εργασιών αυτής, διεδήλωσε την αντίληψιν ότι το καταρτισθησόµενον Σύνταγµα έπρεπε να είναι προϊόν συµφωνίας µεταξύ αυτού και των αντιπροσώπων του λαού: «Σχεδιάζοντες το Σύνταγµα της κοινής ηµών πατρίδος, έλεγεν ο ΌΘων, ας µη φειδωλευθώµεν περί τας προς αλλήλους παραχωρήσεις... Ας συνοµολογήσωµεν προς άλληλους συνθήκην, της οποίας η σκοπιµότης να φέρη τα εχέγγυα της διανοµής αυτής και διαρκείας». Εξ’ άλλου, οιονεί απολογούµενος, εβεβαίωνεν ότι είχον ήδη τεθή «διάφοροι ελεύθεροι θεσµοί, σκοπόν έχοντες να προπαρασκευάσωσι την εισαγωγήν του τελειωτικού Συντάγµατος». Η Συνέλευσις, απαντώσα εις τον λόγον του θρόνου, απεδέχθη την αντίληψιν περί του Συντάγµατος ως συνθήκης «µεταξύ Έθνους και βασιλέως, µελλούσης να καθιερώση αµετασαλεύτως των Ελλήνων τα δικαιώµατα και του Θρόνου τα προνόµια», υπέµνησε δε αφ’ ενός µεν ότι «το Έθνος, καθ’ όλην την διάρκειαν του ιερού υπέρ της ανεξαρτησίας του αγώνος καθιέρωσεν επανειληµµένως εις τας πράξεις των Συνελεύσεών του τας εθνωφελείς αρχάς και εγγυήσεις του συνταγµατικού πολιτεύµατος», και αφ’ ετέρου ότι «η ενέργεια των από της καθιδρύσεως της βασιλείας ελευθέρων διατάξεων... εκινδύνευε να χαλαρωθή ένεκα λυπηρών περιστάσεων» και ότι «µόνον το συνταγµατικόν πολίτευµα θέλει δώσει ζωήν και µονιµότητα εις αυτάς». Αι παράγραφοι αυταί προσετέθησαν µετά ζωηράν συζήτησιν, καθ’ ην ετονίσθη όιτ «το συνταχθησόµενον πολίτευµα εκπηγάζει από κεκτηµένον ηθικόν δικαίωµα καί δεν είναι εξ’ εκείνων, τα οποία χορηγούσιν οι ηγεµόνες των λαών και έχουν δικαίωµα εποµένως να ανακαλέσωσι» (Πρακτικά, σ. 73). ... Το Σύνταγµα του 1844 συνετάγη κατά το πλείστον επί τη βάσει του Γαλλικού Συντάγµατος (Charte) της 14 Αυγούστου 1830 και του Βελγικού της 7 Φεβρουαρίου 1831, χωρίς να µεταφέρη και την περί λαϊκής κυριαρχίας διάταξιν του τελευταίου τούτου. ∆εν περιέλαβεν εξ’ άλλου διατάξεις περί αναθεωρήσεως, ούτως ώστε οιαδήποτε µεταβολή δεν ήτο δυνατή άνευ συµπράξεως του βασιλέως.

Α. Σβώλου, Τα Ελληνικά Συντάγµατα, σσ. 76-77

Πηγή 2

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ

Εν ονόµατι της αγίας και οµοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος

Περί θρησκείας

Άρθρον 1. Η επικρατούσα θρησκεία εις την Ελλάδα είνε η της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, πάσα δε άλλη γνωστή θρησκεία είνε ανεκτή και τα της λατρείας αυτής τελούνται ακωλύτως υπό την προστασία των Νόµων, απαγορευοµένου του προσηλυτισµού και πάσης άλλης επεµβάσεως κατά της επικρατούσης θρησκείας.

Περί δηµοσίου δικαίου των Ελλήνων

Άρθρον 3. Οι Έλληνες είνε ίσοι ενώπιον του Νόµου και συνεισφέρουσιν αδιακρίτως εις τα δηµόσια βάρη, αναλόγως της περιουσίας των · µόνοι δε οι πολίται Έλληνες είνε δεκτοί εις όλα τα δηµόσια επαγγέλµατα. Πολίται είναι όσοι απέκτησαν η αποκτήσωσι τα χαρακτηριστικά του πολίτου κατά τους Νόµους του Κράτους.

Άρθρον 4. Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστος· ουδείς καταδιώκεται, συλλαµβάνεται, φυλακίζεται, ειµή οπόταν και όπως ο Νόµος ορίζη.

Άρθρον 5. Εκτός της περιπτώσει του αυτοφώρου εγκλήµατος ουδείς συλλαµβάνεται, ουδέ φυλακίζεται, ειµή δι’ αιτιολογηµένου δικαστικού εντάλµατος, το οποίον πρέπει να κοινοποιηθή κατά την στιγµήν της συλλήψεως ή προφυλακίσεως.

Άρθρον 6. Ποινή δεν επιβάλλει άνευ Νόµου, ορίζοντος προηγουµένως αυτήν.

Άρθρον 7. Έκαστος, ή και πολλοί οµού έχουσι το δικαίωµα να αναφέρωνται εγγράφως εις τας Αρχάς, τηρούντες τους Νόµους του Κράτους.

Άρθρον 8. Η κατοικία εκάστου είναι άσυλος, ουδεµία κατ’ οίκον έρευνα ενεργείται, ειµή όταν και όπως ο νόµος διατάσση.

Άρθρον 9. Εν Ελλάδι ούτε πωλείται ούτε αγοράζεται άνθρωπος. Αργυρώνητος ή δούλος παντός γένους και πάσης θρησκείας είναι ελεύθερος, άµα πατήση επί ελληνικού εδάφους.

Άρθρον 10. Πας τις δύναται να δηµοσιεύη προφορικώς τε, εγγράφως και δια του τύπου τους στοχασµούς του, τηρών τους νόµους του Κράτους. Ο τύπος είναι ελεύθερος και λογοκρισία δεν επιτρέπεται. Οι υπεύθυνοι συντάκται, εκδόται και τυπογράφοι εφηµερίδων δεν υποχρεούνται εις ουδεµίαν χρηµατικήν προκαταβολλήν λόγω εγγυήσεως. Οι εκδόται εφηµερίδων θέλουν είσθαι πολίται Έλληνες.

Άρθρον 11. Η ανωτέρω εκπαίδευσις ενεργείται δαπάνη του Κράτους· εις δε την δηµοτικήν συντρέχει και το Κράτος κατά το µέτρον της ανάγκης των δήµων. Έκαστος έχει το δικαίωµα να συσταίνη εκπαιδευτικά καταστήµατα, συµµορφούµενος µε τους Νόµους του Κράτους.

Άρθρον 12. Ουδείς στερείται της ιδιοκτησίας του ειµή δια δηµόσιον ανάγκην, προσηκόντως αποδεδειγµένην, όταν και όπως ο νόµος διατάσση, πάντοτε δε προηγουµένης αποζηµιώσεως.

Άρθρον 13. Αι βάσαναι και η γενική δήµευσις απαγορεύονται.

Άρθρον 14. Το απόρρητον των επιστολών είνε απαραβίαστον.

Περί συντάξεως της Πολιτείας

Άρθρον 15. Η νοµοθετική εξουσία ενεργείται συνάµα υπό του Βασιλέως, της Βουλής και της Γερουσίας.

Άρθρον 20. Η εκτελεστική εξουσία ανήκει εις τον Βασιλέα, ενεργείται δε δια των παρ’ αυτού διοριζοµένων υπευθύνων Υπουργών.

Άρθρον 21. Η δικαστική εξουσία ενεργείται δια των δικαστηρίων, αι δε δικαστικαί εκτελούνται εν ονόµατι του Βασιλέως.

Περί της Βουλής

Άρθρον 59. Η Βουλή σύγκειται εκ Βουλευτών, εκλεγοµένων των εχόντων δικαίωµα προς τούτο πολιτών, κατά τον περί εκλογής Νόµον.

Άρθρον 60. Οι Βουλευταί αντιπροσωπεύουσι το Έθνος και όχι µόνον την επαρχίαν υπό της οποίας εκλέγονται.

Α. Σβώλου, Τα Ελληνικά Συντάγµατα, σσ. 153, 155, 161

Ενότητα 2 Η παρακαμή των "ξενικών" κομμάτων κατά την περίοδο της συνταγματικής μοναρχίας

Ενότητα 3 Η νέα γενιά

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να δεις την παρουσίαση της ενότητας σε μορφή mp4 video.

Video

Μπορείς να παρακολουθήσεις στον παρακάτω σύνδεσμο ένα επεισόδιο της εκπομπής "Η Μηχανή του Χρόνου" που παρουσιάζει γεγονότα από την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα μέχρι και την έξωσή του, το 1862

Ενότητα 4 Η Εθνοσυνέλευση του 1862-1864

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να δεις την παρουσίαση της ενότητας σε μορφή mp4 video.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ (1844-1880)

1. Το Σύνταγμα του 1844

1. Ποια ήταν η στάση που κράτησαν τα πολιτικά κόμματα κατά τη διάρκεια της Εθνοσυνέλευσης του 1843-1844;
2. Ποια θεμελιώδη δικαιώματα κατοχυρώνονται με το Σύνταγμα του 1844;
3. Τι προβλέπει το Σύνταγμα του 1844 σχετικά με τη βασιλική εξουσία;
4. Ποια ήταν η αδυναμία του Συντάγματος του 1844 και τι αποτέλεσμα είχε;
5. Πότε θεσπίζεται η καθολική ψηφοφορία στην Ελλάδα και ποια η σημασία της στην πολιτική ζωή του τόπου.
6. Ποιες άλλες διατάξεις του Συντάγματος γνωρίζετε;
7. Πως θεμελιώνεται ο κοινοβουλευτισμός στην Ελλάδα και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του;

2. Η παρακμή των «ξενικών» κομμάτων κατά την περίοδο της συνταγματικής μοναρχίας.

3. Για ποιο λόγο τα «ξενικά» κόμματα παρακμάζουν;
4. Τι γνωρίζετε για την παρακμή του ρωσικού κόμματους;
5. Τι γνωρίζετε για την παρακμή του γαλλικού κόμματους;
6. Ποια η σχέση του λαού με τα κόμματα αυτά;

3. Η «νέα γενιά»

1. Κάτω από ποιες συνθήκες και ποιοι λόγοι οδηγούν στην δημιουργία μιας «νέας γενιάς» ανθρώπων με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις από αυτές του παρελθόντος;
2. Ποια είναι τα αιτήματα και οι επιθυμίες τους;
3. Πώς εκφράζεται η έντονη δυσαρέσκεια των νέων αυτών ανθρώπων;
4. Τι γνωρίζετε για την επανάσταση του 1862;

4. Η Εθνοσυνέλευση του 1862-1864

1. Ποιες είναι οι δύο πολιτικές παρατάξεις που διαμορφώνονται στην Εθνοσυνέλευση του 1862; Τι γνωρίζετε για τη δράση κάθε μιας από αυτές;
2. Δώστε με συντομία το περιεχόμενο των όρων: «Εθνικόν Κομιτάτον» και «Εκλεκτικοί».
3. Το Σύνταγμα του 1864. Τι κατοχυρώνει και τι αφήνει ασαφές;
4. Τι γνωρίζετε για την Αρχή της Δεδηλωμένης;

ΩΡΑ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

Άνοιξε τις παρακάτω κάρτες διαλόγου και εξάσκησε τη μνήμη σου.