Μάθημα : Ιστορία Γ' Λυκείου Ανθρωπιστικών Σπουδών

Ιστορία Γ' Λυκείου Ανθρωπιστικών Σπουδών

EL767238 - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΑΤΣΗ

Ενότητες μαθήματος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ Δ. Η ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΩΝ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤ...

Το δεύτερο μέρος του κεφαλαίου ΙΙΙ είναι αφιερωμένο στους πρόσφυγες που μετακινήθηκαν κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα προς το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

Στην ενότητα Δ παρουσιάζεται ο τρόπος που αποζημιώθηκαν οι ανταλλάξιμοι και οι συμφωνίες ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία με σκοπό την προσέγγιση των δύο χωρών.

Μνήμες προσφύγων. Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στον Βόλο»: Ένα λεύκωμα για την ιστορία μιας πόλης | LiFO

Πηγή: https://www.lifo.gr/culture/vivlio/mnimes-prosfygon-oi-mikrasiates-prosfyges-ston-bolo-ena-leykoma-gia-tin-istoria-mias 

Δ. Η αποζημίωση των αντάλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση

1. Η αποζημίωση των ανταλλάξιμων 2. Η ελληνοτουρκική προσέγγιση

Ολοκληρώνοντας τη μελέτη της ενότητας αναμένεται να γνωρίζεις

  • ποιοι ανέλαβαν το έργο της εκτίμησης των περιουσιών των ανταλλάξιμων
  • πώς οργανώθηκε και πώς προχώρησε το έργο της εκτίμησης των περιουσιών των ανταλλάξιμων
  • ποιες συμφωνίες υπογράφηκαν μετά τη Συνθήκη της Λοζάννης με στόχο την ελληνοτουρκική προσέγγιση
  •  

Μελετώ την ενότητα

Πάτησε εδώ για να μελετήσεις τις ενότητες από το ψηφιακό σχολικό εγχειρίδιο.

Σημειώσεις του μαθήματος 

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να διαβάσεις τις ενότητες του μαθήματος με τη μορφή σημειώσεων. Πάτησε στο αρχείο και κατέβασε στον υπολογιστή σου τις σημειώσεις.

1. Η αποζημίωση των ανταλλάξιμων

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Μελέτησε την ενότητα με τη βοήθεια της παρουσίασης που ακολουθεί.

Ερωτήσεις κατανόησης

Η αποζημίωση των ανταλλάξιμων

  1. Ποιοι φορείς ανέλαβαν την εκτίμηση των περιουσιών των προσφύγων στα εδάφη που εγκατέλειπαν;
  2. Ποια ήταν η συμβιβαστική λύση που ακολουθήθηκε για την προσωρινή αποζημίωση των προσφύγων; Ποια η διαδικασία που εφαρμοζόταν;
  3. Ποια εμπόδια δυσχέραιναν το έργο της εκτίμησης των περιουσιών και πότε αυτό ολοκληρώθηκε;

2. Η ελληνοτουρκική προσέγγιση

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Μελέτησε την ενότητα με τη βοήθεια της παρουσίασης που ακολουθεί.

Video

Στο παρακάτω βίντεο παρακολούθησε ρεπορτάζ της εποχής με θέμα το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας από την εκπομπή Πανόραμα του 20ου αιώνα. 

1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΩΝ

Διάβασε την παρακάτω ιστορική πηγή και κάνε την άσκηση που ακολουθεί.

Πηγή 1

Η άνοδος του Ελευθέριου Βενιζέλου στην εξουσία το καλοκαίρι του 1928 ἐμελλε να αποδειχθεί καθοριστικής σημασίας για την περαιτέρω εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Παραμένοντας στην πρωθυπουργία για μία τετραετία, ο Βενιζέλος άσκησε καθοριστική επιρροή στη χάραξη και στην εφαρμογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ως πρωθυπουργός, αξιοποίησε τις παρακαταθήκες της οικουμενικής κυβέρνησης Ζαΐμη (Δεκέμβριος 1926-Ιούνιος 1928), η οποία με υπουργό εξωτερικών τον Ανδρέα Μιχαλακόπουλο είχε σε αρκετά ζητήματα προλειάνει αποτελεσματικά το διπλωματικό έδαφος. Έτσι, εκμεταλλευόμενος την ευνοϊκή συγκυρία, ο Βενιζέλος κατόρθωσε πολύ γρήγορα να επιτύχει τη σύναψη Συμφώνων Φιλίας με την Ιταλία και την Γιουγκοσλαβία, βγάζοντας την Ελλάδα από τη διπλωματική απομόνωση στην οποία είχε περιέλθει μετά τη μικρασιατι΄κη καταστροφή.

Ένας από τους σημαντικότερους διπλωματικούς στόχους του Βενιζέλου δεν ήταν άλλος από την ελληνοτουρκική συνεννόηση. Έχοντας πλέον αποστασιοποιηθεί πλήρως από τη Μεγάλη Ιδέα, ο κρητικός πολιτικός διέβλεπε στην προοπτική της σύμπραξης της Αθήνας με την Άγκυρα τη δυνατότητα ενίσχυσης της ελληνικής ασφάλειας απέναντι στην απειλή από το βορρά. Βάσει αυτής της ανάλυσης, ο δυνητικός κίνδυνος για την ελληνική εδαφική ακεραιότητα δεν προερχόταν από την Τουρκία, αλλά από τη Βουλγαρία, η οποία δεν είχε συμφιλιωθεί με την ιδέα της απώλειας της Δυτικής Θράκης και εξακολουθούσε να επιδιώκει την εξασφάλιση εδαφικής διεξόδου στο Αιγαίο πέλαγος. Κατά συνέπεια, με δεδομένη τη σύμπτωση των απόψεων της Αθήνας και της Άγκυρας σχετικά με την ανάγκη διατήρησης του status quo στα Βαλκάνια, η στενή ελληνοτουρκική συνεργασία θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα αποτελεσματικό ανάχωμα στο βουλγαρικό αναθεωρητισμό, ικανό να συγκρατήσει τις επεκτατικές βλέψεις της Σόφιας.

Αντώνης Κλάψης, Η ελληνοτουρκική προσέγγιση στη δεκαετία του 1930, Ανακτημένο από https://bit.ly/2PLh4O1

Πηγή 2

Στην πραγματικότητα, το Οικονομικό Σύμφωνο δεν ήταν ο τελικός, αλλά μόνο ο απαραίτητος ενδιάμεσος σταθμός στην πορεία της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, την οποία είχε κατά νου ο Βενιζέλος. Ο συμβιβασμός της 10ης Ιουνίου 1930 είχε βέβαια συντελεστεί σε μεγάλο βαθμό σε βάρος της Ελλάδας. Όμως τα πολιτικά και διπλωματικά οφέλη που αναμένονταν από τη συνεννόηση ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα ήταν τέτοιας έκτασης ώστε κατά την άποψη του Βενιζέλου να δικαιολογούν τις ελληνικές υποχωρήσεις. Όπως, άλλωστε, παρατηρούσε ο Βρετανός πρεσβευτής στην Αθήνα σερ Πάτρικ Ράμσαιη με την υπογραφή του Οικονομικού Συμφώνου η Ελλάδα «δε θυσίαζε στην πραγματικότητα τίποτα περισσότερο ουσιώδες από απατηλές ελπίδες, διότι κανείς δεν υπέθετε ότι οι Τούρκοι θα μπορούσαν ποτέ να εξαναγκαστούν να πληρώσουν, οποιαδήποτε κι αν ήταν τα δικαιώματα των προσφύγων για αποζημίωση βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης.

Αντώνης Κλάψης, Η ελληνοτουρκική προσέγγιση στη δεκαετία του 1930, Ανακτημένο από https://bit.ly/2PLh4O1

Ασκήσεις
Η ελληνοτουρκική προσέγγιση

Σύνθεσε μία απάντηση ολοκληρωμένη βασισμένη στις ιστορικές σου γνώσεις και το παραπάνω παράθεμα.

Ερωτήσεις κατανόησης

Η ελληνοτουρκική προσέγγιση

  1. Ποιες ήταν οι συμφωνίες ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία για την επίλυση των επιμέρους διαφορών τους μέχρι το 1928;
  2. Πότε υπογράφεται η Συνθήκη της Άγκυρας; Ποιοι ήταν οι όροι που προέβλεπε; Ποιες ήταν οι επιμέρους συμφωνίες στα πλαίσια της Συνθήκης;
  3. Ποια ήταν τα αποτελέσματα από την προσέγγιση των δύο χωρών;
  4. Ποιες ήταν οι αντιδράσεις των προσφύγων μετά την υπογραφή της Συνθήκης;

ΩΡΑ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

Άνοιξε τις παρακάτω κάρτες διαλόγου και εξάσκησε τη μνήμη σου.