Μάθημα : Ιστορία Γ' Λυκείου Ανθρωπιστικών Σπουδών

Κωδικός : EL767238

EL767238 - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΑΤΣΗ

Ενότητες μαθήματος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ Ε. Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Το δεύτερο μέρος του κεφαλαίου ΙΙΙ είναι αφιερωμένο στους πρόσφυγες που μετακινήθηκαν κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα προς το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται ο τρόπος ενσωμάτωσης των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία και οι επιπτώσεις από την ένταξή τους σε όλους τους τομείς δράσης της ελληνικής πραγματικότητας. 

1. Η ενσωμάτωση των προσφύγων & 2. Οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων

Ολοκληρώνοντας τη μελέτη των ενοτήτων αναμένεται να γνωρίζεις

  • ποια ήταν η σημασία του έργου της αποκατάστασης των προσφύγων
  • ποιος ήταν ο ρόλος της ΕΑΠ σε αυτήν την προσπάθεια
  • πώς ενσωματώθηκαν στην ελληνική κονωνία ανάλογα με την κοινωνική και οικονομική τους κατάσταση
  • πώς στάθηκαν απέναντι στο ελληνικό κράτος και τις αποφάσεις που πήρε σχετικά με την αποκατάστασή τους
  • ποια σχέση υπήρχε ανάμεσα σε Έλληνες γηγενείς και πρόσφυγες
  • ποιες μορφές πήρε η διάσταση ανάμεσά τους.   

Μελετώ την ενότητα

Πάτησε εδώ για να μελετήσεις τις ενότητες από το ψηφιακό σχολικό εγχειρίδιο.

Σημειώσεις του μαθήματος 

Στο παρακάτω αρχείο μπορείς να διαβάσεις τις ενότητες του μαθήματος με τη μορφή σημειώσεων. Πάτησε στο αρχείο και κατέβασε στον υπολογιστή σου τις σημειώσεις.

1. Η ενσωμάτωση των προσφύγων

Παρουσίαση 

Μελέτησε την ενότητα με τη βοήθεια της παρακάτω παρουσίασης (βελάκι κάτω αριστερά) ή πατώντας εδώ.  

Ερωτήσεις κατανόησης

Η ενσωμάτωση των προσφύγων

  1. Ποιοι λόγοι κατέστησαν το έργο της αποκατάστασης των προσφύγων εξαιρετικά δύσκολο και πολύ σημαντικό;
  2. Ποια ήταν η προσφορά της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων και πώς αξιολογείται το έργο της;
  3. Ποιες ήταν οι κοινωνικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στους πρόσφυγες και πώς αυτές καθόρισαν την οριστική τους αποκατάσταση;
  4. Ποια ήταν τα παράπονα που διατύπωναν οι πρόσφυγες σχετικά με την συμπεριφορά των γηγενών Ελλήνων;
  5. Πως κάποιοι μπόρεσαν να εκμεταλλευτούν τα προνόμια σχετικά με την ανταλλαγή των περιουσιών εις βάρος των προσφύγων;
  6. Ποια ήταν η διαφορετική νοοτροπία ανάμεσα σε γηγενείς και πρόσφυγες;
  7. Σε ποιους τομείς εκδηλώθηκε η διάσταση ανάμεσα σε γηγενείς και πρόσφυγες;
  8. Πότε έπαψε να υφίσταται ο διαχωρισμός «πρόσφυγας»;

2. Οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων

Παρουσίαση

Μελέτησε την ενότητα με τη βοήθεια της παρακάτω παρουσίασης (βελάκι κάτω αριστερά) ή πατώντας εδώ.  

Κάνω επανάληψη

Οι παρακάτω κάρτες διαλόγου θα σε βοηθήσουν να επαναλάβεις όσα έμαθες από την ενότητα. 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΩΝ

Διάβασε την παρακάτω ιστορική πηγή και κάνε την άσκηση που ακολουθεί.

Πηγή 

Η προσφορά των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία

Οι πρόσφυγες την περίοδο του μεσοπολέμου αντιμετωπίστηκαν με προκατάληψη και εχθρότητα από μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης. Ο διαπρεπής Έλληνας λαογράφος Δημήτριος Λουκάτος γράφει χαρακτηριστικά:

... Πρόσφυγες! Πόσες φορές το σκέφτηκα με τύψεις πως δεν τους φερθήκαμε όπως έπρεπε οι άλλοι Έλληνες. Τους είπαμε τουρκόσπορους και τους κοιτάξαμε με μίσος όταν δεν ψήφισαν το κόμμα μας. Δεν τους δεχτήκαμε με στοργή. Κι όμως, ο ερχομός του στην Ελλάδα στάθηκε σταθμός στην ιστορία της καινούργιας μας ζωής. Μαζί με τις συνήθειές τους, τις γνώσεις τους, τις λαϊκές τους τέχνες, έφεραν στην Ελλάδα την πλατύτερη σκέψη τους, την απέραντη ανατολίτικη ψυχή τους, τις φιλόξενες καρδιές τους, όλο καλοσύνη κι ανθρωπιά. Μπείτε στο σπίτι τους να χαρείτε το νοικοκυριό τους, το καλαίσθητο και καθαρό. Καθίστε σταυροπόδι στο τραπέζι τους το χαμηλό και φάτε από το νόστιμο φαγητό τους. Κουβεντιάστε μαζί τους και θα ακούσετε από τους γέρους σοφά ρητά, σκέψεις πλατιές και βιβλικές ιστορίες. Μονάχα έτσι θα τους γνωρίσετε καλά. Και θα βρείτε τότε πραγματική χαρά πλάι στους ανθρώπους αυτούς, τους καλόβολους και υπομονετικούς, που μας περίμεναν μακρὀθυμα τόσον καιρό, ώσπου να τους αγαπήσουμε. Δεν έπαψαν ούτε στιγμή να δουλεύουν για τον τόπο μας. Στη συγκινητική προσπάθεια τους, να ξαναστήσουν το νοικοκυριό τους, έκαναν μεγάλο καλό στην Ελλάδα, ζωντάνεψαν τη χέρσα γη, ξελόγγωσαν τα προβούνια, γέμισαν με στάρι και καπνά τις αποθήκες μας. Και τώρα, στη μεγάλη συμφορά της σκλαβιάς, της πατρίδας μας, οι άνθρωποι αυτοί στάθηκαν πραγματικοί ακρίτες, ηρωικά θύματα και αντάρτες εκδικητικοί στα βουνά της Μακεδονίας. Τότε, στον τραγικό μας γυρισμό από την Αλβανία, πρώτοι αυτοί μας άνοιξαν την αγκαλιά και στάθηκαν για μας πατρίδα και γονιοί, μας έδωσαν κουράγιο ν’ αντικρίσουμε τη νέα μας ζωή. Κι ύστερα, πήραν τα βουνά και χτύπησαν όπου μπόρεσαν τον κατακτητή. Και μόνο για τούτο το φέρσιμό τους αξίζει να βλέπουμε τους πρόσφυγες με θαυμασμό και ευγνωμοσύνη, να τους κοιτάζουμε με αγάπη και στοργή, σαν αδελφούς, να το ‘χουμε χαρά που ζουν ανάμεσά μας (15 Νοεμβρίου 1945).

Χρήστος Σαμουηλίδης, Ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού, εκδόσεις Αλκυών, Αθήνα χ.χ. σελίδα 356-357

Ασκήσεις

Άσκηση ανάλυσης πηγής

Ερωτήσεις κατανόησης

Οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων

  1. Πώς χαρακτηρίζεται το προσφυγικό ζήτημα στην πορεία της ελληνικής ιστορίας;
  2. Ποια ήταν η επίδραση της παρουσίας των προσφύγων στην εξωτερική πολιτική της χώρας;
  3. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της παρουσίας των προσφύγων στον πληθυσμό και την εθνολογική σύσταση της χώρας;
  4. Ποια ήταν η σημασία της αλλαγής της εθνολογικής σύστασης του ελληνικού κράτους από την άφιξη των προσφύγων;
  5. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της παρουσίας των προσφύγων στην οικονομία της χώρας;
  6. Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά των προσφύγων που ευνοούσαν την οικονομία της χώρας;
  7. Πώς η εγκατάσταση των προσφύγων στη χώρα επηρέασε τη θέση της γυναίκας στην χώρα;
  8. Ποια ήταν η επίδραση της άφιξης των προσφύγων στη χώρα στον πολιτισμό;

ΩΡΑ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

Άνοιξε τις παρακάτω κάρτες διαλόγου και εξάσκησε τη μνήμη σου.