«ΟΧΙ! – Με την Παναγία, την Ελευθερία και την Ελλάδα στην καρδιά»

5. ΕΝΑΡΞΗ

Ακούγεται χαμηλά ένας ήχος καμπάνας.

Μπαίνει η Αφηγήτρια

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ 1 : Νίκη Βρουβή, Α1

Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν είναι απλώς ημερομηνίες.
Είναι μνήμες. Είναι πρόσωπα. Είναι θυσίες.
Είναι στιγμές που ένας λαός αποφασίζει να υπερασπιστεί την ελευθερία του. Μια τέτοια ημέρα είναι η 28η Οκτωβρίου 1940.

Παύση.

Εκείνο το πρωινό η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε ένα τελεσίγραφο. Και απάντησε:

ΟΧΙ.

Όλοι οι μαθητές μαζί, ήρεμα:

ΟΧΙ!

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ 2 : (ΕΡΓΑ ΘΕΟΔΩΡΑ : Α1)

Σήμερα  θα θυμηθούμε όχι μόνο τον πόλεμο, αλλά και την πίστη, την αλληλεγγύη, το θάρρος των μικρών και μεγάλων και την αντίσταση απέναντι στην κατοχή.

1. ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ Α

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ :  (ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΟΜΙΚΗ,  Α2) : ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΚΑΘΕ ΓΕΓΟΝΟΣ, ΜΟΛΙΣ ΜΠΑΙΝΕΙ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ

ΜΑΘΗΤΡΙΑ Α΄ : (ΜΙΧΑ, Α2) : 28 Οκτωβρίου 1940.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ :  Η Ιταλία επιτίθεται στην Ελλάδα. Η Ελλάδα αρνείται να παραδοθεί.

ΜΑΘΗΤΡΙΑ Β΄ : (ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ) : ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1940

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ : : Οι Έλληνες στρατιώτες πολεμούν στην Ήπειρο  και στην  Πίνδο.

ΜΑΘΗΤΡΙΑ Γ΄ : ΧΕΙΜΩΝΑΣ 1040 - 1941 

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ :  Οι γυναίκες στηρίζουν  το μέτωπο. Πλέκουν και στέλνουν ζεστά ρούχα.

ΜΑΘΗΤΡΙΑ Δ΄ : 6 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ : Τα γερμανικά στρατεύματα μπαίνουν στην Αθήνα. Αρχίζει η Κατοχή. Ο πόλεμος στο μέτωπο τελειωσε. Ο αγώνας, όμως, δεν τελείωσε. Στα δύσκολα χρόνια, οι άνθρωποι αναζήτησαν δύναμη στην πίστη και ο ένας στον άλλον.

2.  ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ Α΄ : Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ

(Ο στρατιώτης κάθεται σε ένα σκαμνί και κρατά ένα μικρό γράμμα και μια εικόνα της Παναγίας. Η μητέρα βρίσκεται στην άλλη πλευρά).

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ : (Σαρούκος Μιχάλης, Α1) : Αγαπημένη μου μάνα, Μην ανησυχείς για μένα. Έχει κρύο. Πολύ κρύο.
Τα βουνά είναι δύσκολα. Μα όταν κοιτάζουμε ο ένας τον άλλον, παίρνουμε θάρρος. Ξέρουμε γιατί είμαστε εδώ. Για να μείνει η πατρίδα ελεύθερη. Να μη φοβάσαι. Να προσεύχεσαι. Κι εγώ θα κάνω το χρέος μου. (Ο μαθητής διπλώνει το γράμμα)

ΜΗΤΕΡΑ : (Λαζαρή Νομική, Α2) : Παιδί μου, η σκέψη μου ταξιδεύει μαζί σου. Δεν μπορώ να είμαι κοντά σου, μα σε συνοδεύω με την προσευχή μου.

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ : (Σαρούκος Μιχάλης, Α1) : Στο βουνό φοβόμαστε. Είμαστε άνθρωποι. Κρυώνουμε, Πονάμε, Μας λείπει η μάνα μας. Μα έχουμε μαζί μας την προσευχή. Έχουμε την εικόνα της Παναγίας. Και όταν ο φόβος μεγαλώνει, λέμε: «Παναγία μου, βοήθησέ μας.»  (Ο στρατιώτης κρατά ένα εικόνισμα της Παναγίας).

ΜΗΤΕΡΑ : (Λαζαρή Νομική, Α2) : Η πίστη δεν σημαίνει πως δεν φοβόμαστε. Σημαίνει πως μέσα στον φόβο ζητούμε δύναμη, παρηγοριά κι ελπίδα.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ : (ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΟΜΙΚΗ, Α2) : Πολλοί  Έλληνες στρατιώτες συνδέουν την εμπειρία του μετώπου με την πίστη στην Παναγία, την οποία οι στρατιώτες τιμούσαν ως «Υπέρμαχο Στρατηγό». 

ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ : «Παναγία, σκέπε την Ελλάδα.»

Η μητέρα τοποθετεί το γράμμα δίπλα στην εικόνα.

ΤΡΑΓΟΥΔΙ 1 : ...................................................................

3. ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ Β΄ : «Ο μικρός Λευτέρης και τα δυο σπαθιά»

Η μητέρα (ΚΑΘΟΠΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ, Α2) κάθεται  με τη φίλη της (ΜΙΧΑΛΙΑ, Α2) και πλέκει. Ο Λευτέρης μπαίνει ανήσυχος. Δύο μεγάλες βελόνες πλεξίματος βρίσκονται δίπλα στο κουβάρι.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ (ΜΑΜΟΥΖΕΛΛΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, Α1) :  Μητέρα, θέλω κι εγώ να πάω να πολεμήσω! Ο πατέρας είναι στο μέτωπο. Δώσε μου ένα σπαθί!

ΜΗΤΕΡΑ (ΚΑΘΟΠΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ, Α2) : Λευτέρη μου, είσαι ακόμη παιδί. Η γενναιότητα δεν μετριέται από το όπλο που κρατάμε.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ : (ΜΑΜΟΥΖΕΛΛΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, Α1) : Μα δεν θέλω να κάθομαι άπραγος. Θέλω να βοηθήσω τον πατέρα μου και τους Έλληνες στρατιώτες!

ΜΗΤΕΡΑ :  Τότε θα σου δώσω όχι ένα, αλλά δύο σπαθιά! (Η μητέρα του δίνει τις δύο βελόνες πλεξίματος. Ο Λευτέρης τις κοιτάζει έκπληκτος).

ΛΕΥΤΕΡΗΣ : Αυτά είναι βελόνες μητέρα! Πώς θα πολεμήσω μ’ αυτές; 

ΜΗΤΕΡΑ : Με αυτα τα δυο “σπαθιά” θα πλέξουμε ζεστές φανέλες για τους στρατιώτες που κρυώνουν στην Πίνδο. Κάθε πόντος θα είναι μια ευχή και μια πράξη αγάπης.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ : Θα μάθω! Και θα δείξω και στους φίλους μου! Μπορούμε όλοι να βοηθήσουμε!

ΜΗΤΕΡΑ :  Ακριβώς! Άλλος πλέκει, άλλος μαζεύει τρόφιμα, άλλος μεταφέρει ένα μήνυμα. Κανείς δεν είναι τόσο μικρός ώστε να μην μπορεί να προσφέρει κάτι καλό.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ :  Τότε αυτά θα είναι τα σπαθιά μου! Όχι για να πληγώνω, αλλά για να ζεσταίνω και να στηρίζω!

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ :  (ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΟΜΙΚΗ, Α2) :Η “Φανέλα του Στρατιώτη” έγινε σύμβολο της προσφοράς των γυναικών και των ανθρώπων στα μετόπισθεν. Η μικρή πράξη του Λευτέρη μας θυμίζει ότι η αλληλεγγύη είναι κι αυτή μορφή θάρρους.

Στη σκηνή τρεις μαθήτριες πλέκουν μαζί με δύο αγόρια, κρατούν βελόνες : .

ΚΟΡΙΤΣΙ 1 : (Αγγελική Τρουμουλιάρη Α2) : Δεν μπορούμε να πολεμήσουμε στο βουνό.

ΚΟΡΙΤΣΙ 2 : (Μουζουράκη Μαρία, Α2) : Μπορούμε όμως να βοηθήσουμε αυτούς που πολεμούν.

ΚΟΡΙΤΣΙ 1 : Θα πλέξουμε.

ΚΟΡΙΤΣΙ 2 : Κάλτσες, φανέλες, κασκόλ,   ό,τι χρειάζεται.

ΑΓΟΡΙ 1 : (ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, Α1)

ΑΓΟΡΙ 2 : (ΚΑΡΔΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, Α1)

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΜΗΤΕΡΑ :  Κανείς δεν πολεμά μόνος! Τα παιδιά πλέκουν, τελειώνουν, υποκλίνονται. Φεύγουν.

4. ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ Β’ - ΚΑΤΟΧΗ, ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Οι μαθητές μπαίνουν ένας - ένας κρατώντας τις ταμπέλες με μεγάλες και ευανάγνωστες.

ΘΕΟΔΩΡΑ ΕΡΓΑ, Α1 : 1941 - 1944 - Η Ελλάδα ζει κάτω από την κατοχή. Πείνα, φόβος και στερήσεις δοκιμάζουν τον λαό. 

ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Α1 : 

1941 - Η Εκκλησία και πολλές οργανώσεις προσφέρουν βοήθεια και συσσίτια στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

ΚΥΝΗΓΟΥ ΣΕΒΑΣΤΗ, Α1 :

1941 - 1944 - Η αντίσταση παίρνει πολλές μορφές : μηνύματα, περίθαλψη, απόκρυψη διωκόμενων σαμποτάζ και οργανωμένος αγώνας.

ΚΟΥΛΙΑΝΟΥ ΣΕΒΑΣΤΗ, Α1 : 12  ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ 1944 :  Απελευθέρωση της Αθήνας από την γερμανική κατοχή.

ΚΑΜΠΟΥΡΗ ΓΕΩΡΓΙΑ : 1944 - 1945  : Η απελευθέρωση προχωρά και η χώρα προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ : ΒΡΟΥΒΗ ΝΙΚΗ, Α1 : Η αντίσταση δεν ήταν μία μόνο  πράξη. Ήταν πολλές πράξεις θάρρους, αλληλεγγύης και ελπίδας. Άνθρωποι διαφορετικοί βοήθησαν, ο καθένας με τον τρόπο του.

5. ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ 3 : «Η αντίσταση των Ελλήνων ενάντια στους κατακτητές»

Ο νέος κρατά διπλωμένο χαρτί - μήνυμα. Η μητέρα στέκεται κοντά σε ένα  άδειο πιάτο.

Μπαίνει ο μαθητής που υποδύεται τον νέο της Κατοχής.

ΝΕΟΣ/ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΣ : (ΜΑΚΡΥΛΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Α1) : Δεν είχαμε πολλά. Είχαμε όμως ο ένας τον άλλον. Κάποιος έφερνε λίγο ψωμί. Κάποιος λίγο λάδι. Και κάποιος άνοιγε την πόρτα του σπιτιού του.

ΜΗΤΕΡΑ : (ΚΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗ, Α1) : Το ψωμί λιγόστεψε. Το παιδί πεινά. Μα δεν θα κλείσουμε την πόρτα σε όποιον κινδυνεύει.

ΝΕΟΣ : (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΚΡΥΛΛΟΣ, Α1) : Δεν μπορούσαμε να πολεμήσουμε όλοι με όπλα. Μπορούσαμε όμως να βοηθήσουμε και να κρύψουμε έναν άνθρωπο, να μεταφέρουμε ένα μήνυμα, να μοιραστούμε το φαγητό, να κρατήσουμε ζωντανή την ελπίδα.

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ : (ΣΑΡΟΥΚΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, Α1) : Το μήνυμα πρέπει να φτάσει. Κάθε άνθρωπος που βοηθά, κάθε άνθρωπος που δεν προδίδει τον συνάνθρωπό του γίνεται κρίκος στην αλυσίδα της ελευθερίας.

ΜΗΤΕΡΑ : (ΚΟΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗ, Α1) : Και η Εκκλησία; Τί θα μπορούσε να κάνει μέσα σε τόσο πόνο; 

ΝΕΟΣ : (ΜΑΚΡΥΛΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Α1) : Στέκεται δίπλα στον πεινασμένο. Στον άρρωστο. Στο παιδί. Στον φοβισμένο. Οργανώνει βοήθεια και συσίτια. Θυμίζει πως κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να εγκαταλείπεται. Ο καθένας μας είναι μοναδικός, εικόνα Θεού.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ : ΕΡΓΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Α1 : Η αντίσταση πήρε πολλές μορφές και συμμετείχαν άνθρωποι από διαφορετικούς κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους. Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος αρνήθηκε να συμμετάσχει στην παράδοση της Αθήνας και αρνήθηκε επίσης να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση. Δεν έδωσε στους Γερμανούς κατάλογο των Εβραίων που ζούσαν στην Αθήνα παρόλο που απειλήθηκε η ζωή του. Στα χρόνια της Κατοχής η Εκκλησία ανέπτυξε σημαντικό έργο πρόνοιας. Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός ίδρυσε το 1941 τον Εθνικό Οργανισμό Χριστιανικής Αλληλεγγύης, με βασικό έργο και την παροχή συσσιτίων. Δημιουργήθηκαν χιλιάδες σημεία προσφοράς σε ολόκληρη την Ελλάδα.

ΝΕΟΣ/ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΣ : (ΜΑΚΡΥΛΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Α1) : Ας μας πάρουν πολλά, δεν πρέπει να τους αφήσουμε να μας πάρουν την ανθρωπιά.

ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ : Ελευθερία, Αξιοπρέπεια, αλληλεγγγύη! (να το γράψουμε και να το αφήσουν δίπλα στη σημαία).

6. ΤΕΛΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ : ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΦΩΝΕΣ

Οι πέντε βασικοί μαθητές στέκονται σε σειρά. Ο καθένας λέει μία φράση.

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ : (ΣΑΡΟΥΚΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, Α1) : Θυμόμαστε εκείνους που πολέμησαν και εκείνους που δεν γύρισαν ποτέ.

ΜΗΤΕΡΑ : (ΚΑΘΟΠΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ, Α2) : Θυμόμαστε τις γυναίκες που πρόσφεραν, έπλεξαν, μετέφεραν τα όπλα στο μέτωπο και κράτησαν τα σπίτια όρθια.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ : (ΜΑΜΟΥΖΕΛΛΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, Α1) : Θυμόμαστε τα παιδιά που ήθελαν να βοηθήσουν και έμαθαν πως η προσφορά θέλει καρδιά. εκείνους που πείνασαν.

ΝΕΟΣ/ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΣ : (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΚΡΥΛΛΟΣ, Α1) : Θυμόμαστε όσους αντιστάθηκαν, μοιράστηκαν το λίγο που είχαν και προστάτεψαν ανθρώπους.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ 1 : (ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΟΜΙΚΗ, Α2) : Η μνήμη δεν είναι μόνο για να κοιτάζουμε πίσω. Είναι για να κοιτάζουμε μπροστά!

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ 2 : (ΝΙΚΗ ΒΡΟΥΒΗ, Α1) : Να προστατεύουμε την ελευθερία, να σεβόμαστε τον άνθρωπο.

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ 3 : (ΕΡΓΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Α1) : Να αγαπούμε την πατρίδα χωρίς να μισούμε τον άλλο και να κρατούμε ζωντανή την πίστη, την ιστορία και την ειρήνη γύρω και μέσα μας!

ΥΠΟΚΛΙΝΟΝΤΑΙ ΟΛΟΙ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ : ΤΕΛΟΣ.

7. ΤΕΛΟΣ – Η ΚΑΛΥΜΝΟΣ

Προτεινόμενοι παραδοσιακοί χοροί Καλύμνου

• Καλυμνιακός

• Μαζωμένος

• Συρτός Καλύμνου, ανάλογα με το ρεπερτόριο του σχολείου/χορευτικού ομίλου.