Μάθημα : ΟΜΙΛΟΣ: «Περιβαλλοντική χαρτογράφηση και ενεργός πολιτότητα μέσω GIS»
(PEIR.-ΟΜΙΛΟΣ-2627) - ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΑΡΑΦΗΣ
Περιγραφή Μαθήματος
👋 Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες, καλωσήρθατε στο Project μας!
🌍 Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες, σε αυτό το project θα εξοικειωθείτε με τις βασικές έννοιες της Γεωπληροφορικής και των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS). Τα GIS δεν είναι απλά εργαλεία χαρτογραφίας, αλλά δυναμικά ψηφιακά συστήματα διαχείρισης, επεξεργασίας και απεικόνισης γεωχωρικών δεδομένων που συνεισφέρουν ουσιαστικά στη λήψη αποφάσεων.
🚶♂️ Mέσα από τη βιωματική, διερευνητική και συνεργατική μάθηση, θα βγείτε στο πεδίο, θα συλλέξετε δεδομένα για τα περιβαλλοντικά προβλήματα της γειτονιάς του σχολείου μας, θα δημιουργήσετε ψηφιακούς διαδραστικούς χάρτες και θα διατυπώσετε τεκμηριωμένες προτάσεις βελτίωσης προς την τοπική κοινότητα.
🛠️ Τα Εργαλεία που θα Χρησιμοποιήσετε:
- 💻 Λογισμικό & Πλατφόρμες: ArcGIS Online, Google Sheets, Google Drive/OneDrive, Canva ή PowerPoint, εργαλεία δημιουργίας QR Code.
- 🛰️ Υλικό Πεδίου & Χάρτες: Δορυφορικές εικόνες (π.χ. από USGS EarthExplorer), φωτογραφικό υλικό έρευνας πεδίου, ψηφιακοί και έντυποι χάρτες, Story Maps και παρουσιάσεις.
Καλώς ήρθατε! Σε αυτή την ενότητα θα κάνουμε μια εισαγωγή στον συναρπαστικό κόσμο της χαρτογραφίας και θα ανακαλύψουμε μαζί πώς ο άνθρωπος προσπάθησε να αποτυπώσει έναν πλανήτη που δεν σταματά ποτέ να μεταμορφώνεται.
Μέσα από το ταξίδι μας θα εξερευνήσουμε:
- 🌊 Τους πρώτους στατικούς χάρτες: Πώς οι παλιοί χαρτογράφοι βασίζονταν στη στάθμη της θάλασσας θεωρώντας την επίπεδη για να μετρήσουν τα υψόμετρα, δημιουργώντας προσεγμένους αλλά στατικούς χάρτες.
- 🌍 Το πραγματικό σχήμα της Γης: Πώς η μεταβαλλόμενη βαρύτητα δημιουργεί το ανώμαλο γεωειδές (την πραγματική επιφάνεια αναφοράς για τα υψόμετρα) και γιατί χρησιμοποιούμε το μαθηματικό ελλειψοειδές για τους υπολογισμούς μας.
- 🗺️ Τις χαρτογραφικές προβολές: Γιατί είναι αδύνατο να απλώσουμε την καμπύλη επιφάνεια της Γης σε ένα επίπεδο χαρτί χωρίς να παραμορφώσουμε εμβαδά, αποστάσεις ή γωνίες.
- 📍 Τα συστήματα αναφοράς (Datums): Πώς το datum λειτουργεί ως ο «σκελετός» της χαρτογραφίας, καθώς και ποιο σύστημα χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα (ΕΓΣΑ87) και στην Ευρώπη (ETRS89).
- 🛰️ Τη δορυφορική γεωδαισία & τους ζωντανούς χάρτες: Πώς το GPS και οι σύγχρονες τεχνολογίες (GIS, DEM, LiDAR) παρακολουθούν την κίνηση των τεκτονικών πλακών σε πραγματικό χρόνο.
Ετοιμαστείτε να ανακαλύψουμε πώς οι χάρτες μετατράπηκαν από απλές στατικές εικόνες σε ζωντανά ψηφιακά μοντέλα!
🌍 Σε αυτή την εισαγωγική ενότητα θα εξοικειωθείτε με τις θεμελιώδεις και καθολικές έννοιες των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), καθώς και με τον ρόλο του GPS ως βασικού εργαλείου συλλογής χωρικών δεδομένων. Οι έννοιες αυτές θα αξιοποιηθούν άμεσα στην εκπόνηση του project του ομίλου, το οποίο περιλαμβάνει δραστηριότητες περιβαλλοντικής χαρτογράφησης και δράσεις ενεργού πολιτότητας.
📚 Μέσα από το «Γλωσσάρι του Χαρτογράφου», θα ανακαλύψετε τους βασικούς επιστημονικούς όρους και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται διεθνώς στη γεωπληροφορική:
🗂️ Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS) & Επίπεδα: Θα μάθετε πώς ορίζονται τα GIS και πώς οργανώνεται η χωρική πληροφορία σε διακριτά θεματικά στρώματα (επίπεδα).
📐 Μορφές Δεδομένων: Θα διακρίνετε τα διανυσματικά δεδομένα (που αναπαρίστανται με σημεία, γραμμές και πολύγωνα) από τα ψηφιδωτά δεδομένα (που αποτελούνται από πλέγμα pixels με τιμές).
🛰️ Δορυφορικός Εντοπισμός (GNSS): Θα κατανοήσετε τη λειτουργία των παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων εντοπισμού (GNSS), όπως το GPS και το Galileo.
⛰️ Ψηφιακά Μοντέλα Υψομέτρου: Θα μελετήσετε τον τρόπο αναπαράστασης του αναγλύφου της Γης μέσω των ψηφιακών μοντέλων υψομέτρου DEM / DSM / DTM.
🗺️ Χαρτογραφική Προβολή & Συντεταγμένες: Θα αναλύσετε τη διαδικασία της προβολής (τη μεταφορά των δεδομένων από τη σφαιρική Γη στο επίπεδο), καθώς και τη χρήση του ΕΓΣΑ87 (Ελληνικό Σύστημα Συντεταγμένων).
- 🎃 Οκτώβριος | Εισαγωγή στο Project & Χαρτογράφηση Σχολείου
- 🧠 Θα εισαχθείτε στις βασικές έννοιες των GIS, των γεωχωρικών δεδομένων και των χαρτογραφικών προβολών.
- 📏 Θα μάθετε τα βασικά δομικά στοιχεία ενός χάρτη, όπως η κλίμακα, το υπόμνημα, ο τίτλος και ο προσανατολισμός.
- 🗺️ Θα υλοποιήσετε την πρώτη χαρτογράφηση και το σκαρίφημα της περιοχής γύρω από το σχολείο.
- 🎃 Οκτώβριος | Εισαγωγή στο Project & Χαρτογράφηση Σχολείου