Μάθημα : ΟΜΙΛΟΣ: «Περιβαλλοντική χαρτογράφηση και ενεργός πολιτότητα μέσω GIS»
(PEIR.-ΟΜΙΛΟΣ-2627) - ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΑΡΑΦΗΣ
Περιγραφή Μαθήματος
👋 Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες, καλωσήρθατε στο Project μας!
🌍 Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες, σε αυτό το project θα εξοικειωθείτε με τις βασικές έννοιες της Γεωπληροφορικής και των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS). Τα GIS δεν είναι απλά εργαλεία χαρτογραφίας, αλλά δυναμικά ψηφιακά συστήματα διαχείρισης, επεξεργασίας και απεικόνισης γεωχωρικών δεδομένων που συνεισφέρουν ουσιαστικά στη λήψη αποφάσεων.
🚶♂️ Mέσα από τη βιωματική, διερευνητική και συνεργατική μάθηση, θα βγείτε στο πεδίο, θα συλλέξετε δεδομένα για τα περιβαλλοντικά προβλήματα της γειτονιάς του σχολείου μας, θα δημιουργήσετε ψηφιακούς διαδραστικούς χάρτες και θα διατυπώσετε τεκμηριωμένες προτάσεις βελτίωσης προς την τοπική κοινότητα.
🛠️ Τα Εργαλεία που θα Χρησιμοποιήσετε:
- 💻 Λογισμικό & Πλατφόρμες: ArcGIS Online, Google Sheets, Google Drive/OneDrive, Canva ή PowerPoint, εργαλεία δημιουργίας QR Code.
- 🛰️ Υλικό Πεδίου & Χάρτες: Δορυφορικές εικόνες (π.χ. από USGS EarthExplorer), φωτογραφικό υλικό έρευνας πεδίου, ψηφιακοί και έντυποι χάρτες, Story Maps και παρουσιάσεις.
Καλώς ήρθατε! Σε αυτή την ενότητα θα κάνουμε μια εισαγωγή στον συναρπαστικό κόσμο της χαρτογραφίας και θα ανακαλύψουμε μαζί πώς ο άνθρωπος προσπάθησε να αποτυπώσει έναν πλανήτη που δεν σταματά ποτέ να μεταμορφώνεται.
Μέσα από το ταξίδι μας θα εξερευνήσουμε:
- 🌊 Τους πρώτους στατικούς χάρτες: Πώς οι παλιοί χαρτογράφοι βασίζονταν στη στάθμη της θάλασσας θεωρώντας την επίπεδη για να μετρήσουν τα υψόμετρα, δημιουργώντας προσεγμένους αλλά στατικούς χάρτες.
- 🌍 Το πραγματικό σχήμα της Γης: Πώς η μεταβαλλόμενη βαρύτητα δημιουργεί το ανώμαλο γεωειδές (την πραγματική επιφάνεια αναφοράς για τα υψόμετρα) και γιατί χρησιμοποιούμε το μαθηματικό ελλειψοειδές για τους υπολογισμούς μας.
- 🗺️ Τις χαρτογραφικές προβολές: Γιατί είναι αδύνατο να απλώσουμε την καμπύλη επιφάνεια της Γης σε ένα επίπεδο χαρτί χωρίς να παραμορφώσουμε εμβαδά, αποστάσεις ή γωνίες.
- 📍 Τα συστήματα αναφοράς (Datums): Πώς το datum λειτουργεί ως ο «σκελετός» της χαρτογραφίας, καθώς και ποιο σύστημα χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα (ΕΓΣΑ87) και στην Ευρώπη (ETRS89).
- 🛰️ Τη δορυφορική γεωδαισία & τους ζωντανούς χάρτες: Πώς το GPS και οι σύγχρονες τεχνολογίες (GIS, DEM, LiDAR) παρακολουθούν την κίνηση των τεκτονικών πλακών σε πραγματικό χρόνο.
Ετοιμαστείτε να ανακαλύψουμε πώς οι χάρτες μετατράπηκαν από απλές στατικές εικόνες σε ζωντανά ψηφιακά μοντέλα!
🌍 Σε αυτή την εισαγωγική ενότητα θα εξοικειωθείτε με τις θεμελιώδεις και καθολικές έννοιες των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), καθώς και με τον ρόλο του GPS ως βασικού εργαλείου συλλογής χωρικών δεδομένων. Οι έννοιες αυτές θα αξιοποιηθούν άμεσα στην εκπόνηση του project του ομίλου, το οποίο περιλαμβάνει δραστηριότητες περιβαλλοντικής χαρτογράφησης και δράσεις ενεργού πολιτότητας.
📚 Μέσα από το «Γλωσσάρι του Χαρτογράφου», θα ανακαλύψετε τους βασικούς επιστημονικούς όρους και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται διεθνώς στη γεωπληροφορική:
🗂️ Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS) & Επίπεδα: Θα μάθετε πώς ορίζονται τα GIS και πώς οργανώνεται η χωρική πληροφορία σε διακριτά θεματικά στρώματα (επίπεδα).
📐 Μορφές Δεδομένων: Θα διακρίνετε τα διανυσματικά δεδομένα (που αναπαρίστανται με σημεία, γραμμές και πολύγωνα) από τα ψηφιδωτά δεδομένα (που αποτελούνται από πλέγμα pixels με τιμές).
🛰️ Δορυφορικός Εντοπισμός (GNSS): Θα κατανοήσετε τη λειτουργία των παγκόσμιων δορυφορικών συστημάτων εντοπισμού (GNSS), όπως το GPS και το Galileo.
⛰️ Ψηφιακά Μοντέλα Υψομέτρου: Θα μελετήσετε τον τρόπο αναπαράστασης του αναγλύφου της Γης μέσω των ψηφιακών μοντέλων υψομέτρου DEM / DSM / DTM.
🗺️ Χαρτογραφική Προβολή & Συντεταγμένες: Θα αναλύσετε τη διαδικασία της προβολής (τη μεταφορά των δεδομένων από τη σφαιρική Γη στο επίπεδο), καθώς και τη χρήση του ΕΓΣΑ87 (Ελληνικό Σύστημα Συντεταγμένων).
- 🎃 Οκτώβριος | Εισαγωγή στο Project & Χαρτογράφηση Σχολείου
- 🧠 Θα εισαχθείτε στις βασικές έννοιες των GIS, των γεωχωρικών δεδομένων και των χαρτογραφικών προβολών.
- 📏 Θα μάθετε τα βασικά δομικά στοιχεία ενός χάρτη, όπως η κλίμακα, το υπόμνημα, ο τίτλος και ο προσανατολισμός.
- 🗺️ Θα υλοποιήσετε την πρώτη χαρτογράφηση και το σκαρίφημα της περιοχής γύρω από το σχολείο.
- 🎃 Οκτώβριος | Εισαγωγή στο Project & Χαρτογράφηση Σχολείου
Γίνετε ερευνητές της γειτονιάς σας στον «Πράσινο Χάρτη Σχολείου»!
Με το κινητό σας τηλέφωνο, εντοπίζετε και καταγράφετε τα περιβαλλοντικά προβλήματα αλλά και τα θετικά σημεία γύρω από το σχολείο σας. Ό,τι καταχωρίζετε εμφανίζεται αμέσως στον κοινό ψηφιακό χάρτη. Καθώς ο χάρτης συμπληρώνεται από μαθητές κάθε χρονιάς, οι δικές σας παρατηρήσεις θα παραμείνουν για να τις δουν και να τις συνεχίσουν οι επόμενες ομάδες — γι' αυτό η καταγραφή σας χρειάζεται να είναι προσεκτική και ακριβής.🎯 Τι και πώς καταγράφετε- 🗺️ Είδη στοιχείων: Σημεία (όπως ένας κάδος ή ένα δέντρο), Γραμμές (όπως ένα πεζοδρόμιο ή ένα τμήμα ακτής) και Περιοχές (όπως ένα πάρκο ή μια πλατεία).
- 📱 Στο πεδίο (έξω στη γειτονιά): Χρησιμοποιείτε τη δωρεάν εφαρμογή ArcGIS Field Maps στο κινητό σας.
- 💻 Στην τάξη (στον υπολογιστή): Χρησιμοποιείτε τον Web Editor για να σχεδιάζετε περιοχές ή δρόμους πάνω σε δορυφορική εικόνα.
⚠️ Πάνω από όλα, η ασφάλειά σας- 👥 Κινείστε πάντα σε ομάδες.
- 🚶♂️ Μένετε πάντα στο πεζοδρόμιο.
- 📸 Βεβαιώνεστε ότι στις φωτογραφίες που ανεβάζετε δεν φαίνονται πρόσωπα ανθρώπων ή πινακίδες αυτοκινήτων.
Έτοιμοι για περιπέτεια στον Ψηλορείτη; 🌿📱
Καλώς ήρθατε στην εκπαιδευτική μας εξόρμηση στο Γεωπάρκο Ψηλορείτη! Ετοιμαστείτε να γίνετε ερευνητές πεδίου με τη βοήθεια των ψηφιακών μας εργαλείων.Η αποστολή σας 🧭- 🔍 Αναγνώριση: Βρείτε και αναγνωρίστε φυτά και ζώα με την εφαρμογή Seek.
- 🗺️ Καταγραφή: Χαρτογραφήστε τα ευρήματά σας στο Field Maps με φωτογραφίες και τοποθεσία.
- 💻 Δημιουργία: Επιστρέφοντας στην τάξη, θα συνθέσουμε ένα διαδραστικό StoryMap.
Βασικοί κανόνες 🔋🥾- 📱 Εξοπλισμός: Κινητό 100% φορτισμένο, κατεβασμένοι χάρτες εκτός σύνδεσης και ενεργό GPS.
- 🥾 Ασφάλεια: Μένουμε πάντα με την ομάδα μας και δεν περπατάμε κοιτώντας την οθόνη.
- 🌸 Σεβασμός: Φωτογραφίζουμε τη φύση χωρίς να προκαλούμε ζημιές ή να αφήνουμε σκουπίδια.
Ετοιμάστε τα κινητά σας και πάμε να ανακαλύψουμε τον Ψηλορείτη! 🏔️✨Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες,
Σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας στη δράση μας στο Γεωπάρκο Ψηλορείτη (Δευτέρα 9/11/2026). Οι καταγραφές και οι φωτογραφίες σας είναι το πρώτο βήμα για τον χάρτη της περιοχής που θα φτιάξουμε μαζί!
Σας ανεβάζουμε:
• Την παρουσίαση της εκδρομής (PDF) – δείτε τη διαδρομή, τα φυτά, τα πετρώματα και τα μιτάτα που συναντήσαμε.
• Το φύλλο εργασίας για τη Δευτέρα 16/11.Τη Δευτέρα θα δουλέψουμε σε ομάδες:
Ομάδα 1 – Ντετέκτιβ φυτών
Ομάδα 2 – Το βουνό από ασβεστόλιθο
Ομάδα 3 – Μιτάτα και ΖώμινθοςΡίξτε μια ματιά στην παρουσίαση πριν το μάθημα και φέρτε το φύλλο εργασίας (ή ανοίξτε το από το κινητό).
Τις καταγραφές σας θα τις βρείτε στο: peiramatiko.maps.arcgis.com → Ομάδες → «Γεωπάρκο Ψηλορείτη»
Καλή συνέχεια!
Δ. Σαράφης – Γ. Χήτος
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...-
Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026 - 8:14 π.μ.
-
Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 - 5:52 μ.μ.
-
Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 - 10:12 π.μ.